ISSN: 2547-9431
T.C. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesinin süreli bilimsel yayınıdır.
Farklı klinik bulgularla başvuran ekstrapulmoner tüberkülozlu olguların değerlendirilmesi
Abdulrahman Ozel, Meltem Erol, Ozlem Bostan Gayret, Can Polat, Ozgul Yigit, Fatih Mete
Bagcilar Medical Bulletin 2018;3(4):65-72
Giriş: Ekstrapulmoner tüberküloz olguları değişik klinik semptomlarla bulgu verebilmekte ve tanıda gecikmelere neden olabilmektedir. Gıda yetersizliği, göçler ve savaşlar hastalığın gelişmesini ve yayılmasını kolaylaştırmaktadır. Makalemizde farklı klinik tablolarla başvuran ekstrapulmoner tüberkülozlu hastalarımız değerlendirilmiştir.

Yöntem: Son iki yılda hastanemiz Çocuk Kliniğinde yatırılarak tedavi edilen 15 ekstrapulmoner tüberküloz olgusu retrospektif olarak değerlendirilmiştir.

Bulgular: Hastalarımızın yaş ortalaması 11.7 ±4.5 olup değerlendirilen 6 hasta Suriye kökenliydi. Periton tüberkülozu tanısı alan 5 hastamızın ortak yakınması karın şişliği ve karın ağrısıydı. Batın ultrasonografileri yaygın asit ile uyumluydu. Bu hastalarımızın ikisinde periton sıvısında Mikobakterium tüberkülozis üredi. Lenf nodu tüberkülozu tanısı alan 5 hastamızın ortak şikayeti boyunda şişlik olup, hepsinde akciğer tutulumu vardı. Bununla birlikte sadece bir hastamızın lenf nodu biyopsi sonucu tüberküloz ile uyumluydu. Kemik tüberkülozlu olgumuz kalça ve sırt ağrısı nedeniyle başvurmuştu. Hastanın toraks manyetik rezonans görüntelemesinde (MRG) Pott absesi görüldü ve kalça MRG’si tüberküloz artrit ile uyumluydu. Renal tüberkülozlu hastamız, steril piyüri atakları nedeniyle tetkik edilirken, idrarında ARB (+) ve idrar kültüründe M. tüberkülozis üremesi üzerine tanı aldı. Merkezi sinir sistemi tutulumu olan bir hasta kliniğimize bilinç bulanıklığı ve baş ağrısı ile başvurmuştu. Hastanın beyin-omurilik sıvısı (BOS) bulguları tüberkülozla uyumlu idi ve BOS kültüründe üreme gözlendi.Miliyer tüberkülozlu olgumuzda hiperkalsemi ve akciğer tutulumu vardı. Hastanın bronkoalveolar lavaj sıvısında M. tüberkülozis DNA polimeraz zincir reaksiyonu (PCR) testi (+) bulundu. Perikard tüberkülozlu olgumuz solunum sıkıntısı nedeniyle başvurmuştu, kardiyomegali ve perikardiyal effüzyonu vardı. Hastalarımızın dokuzunda da ev içi temas öyküsü mevcut olup, 12’sinde tüberkülin deri testi (PPD) pozitif saptandı, 11’inde akciğer tutulumu mevcuttu.

Sonuç: Hastalarımız farklı klinik bulgularla kliniğimize başvurup, dikkatle alınan anamnez ve iyi yapılan fizik muayene ile ayırıcı tanılara yönelik yapılan tetkikler ile ekstrapulmoner tuberküloz tanısı almıştır. Ülkemiz gibi endemik bölgelerde bu hastalığın farklı klinik tablolarla ortaya çıkabileceği vurgulanmak istenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Çocuk, ekstrapulmoner tüberküloz, pulmoner tüberküloz

KAYNAKLAR
1. Global Tuberculosis Control surveıllance, Planning, Financing. WHO Report, Geneva, 2008.

2. Montoro E, Rodriguez R. Global burden of tuberculosis. In Tuberculosis 2007; from basic science to patient care, Palomino JC, Leão SC, Ritacco V (editors). 1st ed., 2007:263-281.

3. Sreeramareddy CT, Panduru KV, Vermal SC, Joshi HS, Bates MN: Comparison of pulmonary and extrapulmonary tuberculosis in Nepal- a hospitalbased retrospective study. BMC Infect Dis 2008;8(1):8.

4. Yang Z, Kong Y, Wilson F, Foxman B, Fowler AH, Marrs CF, et al. Identification of risk factors for extrapulmonary tuberculosis. Clin Infect Dis 2004;38(2):199-205.

5. Cagatay AA, Caliskan Y, Aksoz S, Gulec L, Kucukoglu S, Cagatay Y, et al. Extrapulmonary tuberculosis in immunocompetent adults. Scand J Infect Dis 2004;36(11-12):799-806.

6. Herrera V, Perry S, Parsonnet J, Banaei N. Clinical applications and limitations of interferon gamma release assays for the diagnosis of latent tuberculosis infection. Clin Infect Dis 2011;52(8):1031-1037.

7. Lin JN, Lai CH, Chen YH, Lee SS, Tsai SS, Huang CK, et al. Risk factors for extra-pulmonary tuberculosis compared to pulmonary tuberculosis. Int J Tuberc Lung Dis 2009;13(5):620-625.

8. Cruz AT, Starke JR. Clinical manifestations of tuberculosis in children. Paediatr Respir Rev 2007;8(2):107-117.

9. Shingadia D, Novelli V. Diagnosis and treatment of tuberculosis in children. Lancet Infect Dis 2003; 3(10): 624-632.

10. Hugo-Hamman CT, Scher H, De Moor MM. Tuberculous pericarditis in children: a review of 44 cases. Pediatr Infect Dis J 1994;13(19):13-18.

11. Carrol ED, Clark JE, Cant AJ. Non-pulmonary tuberculosis. Paediatr Respir Rev 2001;2(2):113-119.

12. Lighter J, Rigaud M. Diagnosing childhood tuberculosis: traditional and innovative modalities. Curr Probl Pediatr Adolesc Health Care 2009;39(3):61-88.

13. DeLance AR, Safaee M, Oh MC, Clark AJ, Kaur G, Sun MZ, et al. Tuberculoma of the central nervous system. J Clin Neurosci 2013;20(10):1333-1341.

14. Dinler G, Sensoy G, Helek D, Kalayci AG. Tuberculous peritonitis in children: report of nine patients and review of the literature. World J Gastroenterol 2008;14(47):7235-7239.

15. Tanrikulu AC, Aldemir M, Gurkan F, Suner A, Dagli CE, Ece A. Clinical review of tuberculous peritonitis in 39 patients in Diyarbakir, Turkey. J Gastroenterol Hepatol 2005;20(6):906-909.

16. Gürkan F, Ozateş M, Boşnak M, Dikici B, Boşnak V, Taş MA, et al. Tuberculous peritonitis in 11 children: clinical features and diagnostic approach. Pediatr Int 1999;41(5):510-513.

17. Maltezou HC, Spyridis P, Kafetzis DA. Extra-pulmonary tuberculosis in children. Arch Dis Child 2000;83(4):342-346.

18. Santos FC, Nascimento AL, Lira LA, Lima JF, Montenegro Rde A, Montenegro LM, et al. Bone tuberculosis: a case report on child. Rev Soc Bras Med Trop 2013;46(2):249-251.

19. Menke J, Kühnle I. Tuberculous peritonitis with infracarinal mass and elevated CA-125 in a 13-year-old girl. Infection 2014;42(2):415-418.

20. Al-Otaibi A, Almuneef M, Hameed T. An unusual combination of extrapulmonary manifestations of tuberculosis in a child. J Infect Public Health 2012;5(2):203-206.

21. Teo HE, Peh WC. Skeletal tuberculosis in children. Pediatr Radiol 2004;34(11):853-860.

22. Pai M, Denkinger CM, Kik SV, Rangaka MX, Zwerling A, Oxlade O, et al. Gamma interferon release assays for detection of Mycobacterium tuberculosis infection. Clin Microbiol Rev 2014;27(1):3-20.

23. World Health Organization. Guidelines on the management of latent tuberculosis infection. WHO, Geneva, 2015.

24. American Thoracic Society. Diagnostic standards and classification of tuberculosis in adults and children. Am J Respir Crit Care Med. 2000;161:1376-1395.

25. WHO. Guidance for national tuberculosis programmes on the management of tuberculosis in children. 2nd ed., Geneva, 2014.

26. Oberhelman RA, Soto-Castellares G, Gilman RH, Caviedes L, Castillo ME, Kolevic L, et al. Diagnostic approaches for paediatric tuberculosis by use of different specimen types, culture methods, and PCR: a prospective case-control study. Lancet Infect Dis 2010;10(9):612-620.

27. Zar HJ, Hanslo D, Apolles P, Swingler G, Hussey G. Induced sputum versus gastric lavage for microbiological confirmation of pulmonary tuberculosis in infants and young children: a prospective study. Lancet 2005;365(9454):130-134.

28. Francis J. Curry National Tuberculosis Center. Pediatric Tuberculosis: A Guide to the Gastric Aspirate Procedure, 2006.

29. A Hesseling, A Westra, H Werschkull, P Donald, N Beyers, G Hussey, et al. Outcome of HIV infected children with culture confirmed tuberculosis. Arch Dis Child 2005;90(11):1171-1174.

30. Marais BJ, Graham SM, Cotton MF, Beyers N. Diagnostic and management challenges for childhood tuberculosis in the era of HIV. J Infect Dis 2007;196(Suppl 1):76-85.
Copyright © 2016 Bagcilar Medical Bulletin All rights reserved. Yerküre Tanıtım ve Yayıncılık A.Ş.