Öz
Amaç
Bu çalışma, term yenidoğanlarda erken neonatal sepsis ile ilişkili temel klinik ve demografik faktörleri incelemeyi ve Türk ile mülteci popülasyonlar arasındaki farkları ortaya koymayı amaçlamaktadır.
Yöntem
Mayıs 2023 ile Mayıs 2025 tarihleri arasında İstanbul’daki üçüncü basamak bir kamu hastanesinde doğan 1.637 term yenidoğan retrospektif olarak analiz edildi. Toplanan veriler arasında doğum ağırlığı, Apgar skorları, göbek kordonu laktat düzeyi, annenin milliyeti ve antenatal bakım durumu yer aldı. İlk 72 saat içinde gözlenen klinik bulgulara göre erken sepsis şüphesi tanımlandı. İstatistiksel analizde ki-kare testi, korelasyon analizi ve çok değişkenli lojistik regresyon kullanıldı.
Bulgular
Mülteci annelerin yeterli antenatal bakım alma oranı Türk annelere göre daha düşüktü (%58,4 vs. %74,9, p<0,01). Sepsis şüphesi mülteci yenidoğanlarda daha yüksekti (%22,5 vs. %11,1, p=0,03). Düşük 1. dakika Apgar skoru ve yüksek kordon laktat düzeyleri, erken sepsis için bağımsız belirleyiciler olarak öne çıktı. Ayrıca doğum ağırlığı ile laktat düzeyi arasında orta derecede negatif bir ilişki bulundu (r=-0,42, p<0,01).
Sonuç
Apgar skoru ve göbek kordonu laktat düzeyi gibi kolay ölçülebilen parametreler, erken sepsis riski hakkında önemli ipuçları sağlayabilir. Antenatal bakım farkları özellikle mülteci gruplarda bu riski artırabilir. Bu nedenle bireyselleştirilmiş takip stratejileri geliştirilmesi faydalı olacaktır.
Anahtar Kelimeler:
Apgar skoru, göçmen sağlığı, laktat, prenatal bakım, sepsis, yenidoğan
Kaynaklar
1Du LZ. Early diagnosis and management of neonatal sepsis: a perspective. World J Pediatr. 2024;20(4):303-306.
2Ludorf KL, Benjamin RH, Canfield M, Shumate C, Findley TO, Johnson A, et al. Low Apgar score and risk of neonatal mortality among infants with birth defects. Am J Perinatol. 2025;42(8):1024-1034.
3Badmus OM, Adenaya OR, Aderinwale OA, Ewuoso BO, Awolaja BS, Ade-Onojobi AO. Umbilical arterial blood lactate as predictor of early neonatal outcome and evaluation of intrapartum asphyxia. J Taibah Univ Med Sci. 2024;19(5):911-918.
4Malin GL, Morris RK, Khan KS. Strength of association between umbilical cord pH and perinatal and long term outcomes: systematic review and meta-analysis. BMJ. 2010;340:c1471.
5Nguyen HB, Rivers EP, Knoblich BP, Jacobsen G, Muzzin A, Ressler JA, et al. Early lactate clearance is associated with improved outcome in severe sepsis and septic shock. Crit Care Med. 2004;32(8):1637-1642.
6Taşkıran D, Ay O. A five-year retrospective evaluation of perinatal outcomes in Syrian refugee and Turkish citizen pregnant women and their newborns at a tertiary hospital. BMC Pregnancy Childbirth. 2025;25(1):1175.
7Özgürel Bozkurt A, Usal Tarhan N, Özkaya E. The pregnancy and newborn outcomes of Syrian refugees and Turkish women in a tertiary center, in İstanbul, Türkiye. Zeynep Kamil Med J. 2022;53(3):116-121.
8World Health Organization. WHO recommendations on antenatal care for a positive pregnancy experience. Geneva: World Health Organization; 2016.
9Benova L, Tunçalp Ö, Moran AC, Campbell OMR. Not just a number: examining coverage and content of antenatal care in low-income and middle-income countries. BMJ Glob Health. 2018;3(2):e000779.
10Haddrill R, Jones GL, Mitchell CA, Anumba DO. Understanding delayed access to antenatal care: a qualitative interview study. BMC Pregnancy Childbirth. 2014;14:207.