Öz

Amaç

Palyatif bakım, yaşamı tehdit eden hastalıklarda yaşam kalitesini artırmada temel bir rol oynamaktadır; ancak yanlış inanışlar, eğitim eksiklikleri ve gelişen teknolojilere ilişkin belirsizlikler klinik uygulamayı etkilemektedir. Bu çalışmanın amacı, sağlık profesyonellerinin palyatif bakıma yönelik farkındalık ve tutumlarını değerlendirmek ve palyatif bakımda yapay zeka (YZ) uygulamalarına ilişkin algılarını incelemektir.

Yöntem

Bu tanımlayıcı kesitsel çalışma, 1-30 Eylül 2025 tarihleri arasında üçüncü basamak sağlık kuruluşlarında çalışan sağlık profesyonelleri ile yürütülmüştür. Literatür taraması ve uzman görüşleri doğrultusunda geliştirilen yapılandırılmış bir anket; hekimlere, hemşirelere ve yardımcı sağlık personeline uygulanmıştır. Anket palyatif bakım farkındalık ve tutumları ile YZ algılarını içermektedir. İçerik geçerliği sağlanmış (=0,88) ve iç tutarlılık katsayıları kabul edilebilir düzeyde bulunmuştur (Cronbach α=0,82-0,86). Veriler tanımlayıcı istatistiklerle analiz edilmiştir.

Bulgular

Toplam 337 katılımcı çalışmaya dahil edilmiştir (yanıt oranı: %96,3). Katılımcıların büyük çoğunluğu palyatif bakımın temel amacını doğru şekilde tanımlamış (%91,6) ve palyatif bakımın yalnızca terminal dönem (%73,8) veya onkoloji hastalarıyla (%88,1) sınırlı olduğu yönündeki yanlış inanışları reddetmiştir. Buna karşın, katılımcıların %49,6’sı opioid kullanımı konusunda ek eğitime ihtiyaç duyduğunu, %19,8’i ise hasta-aile görüşmelerinde kendini yetersiz hissettiğini belirtmiştir. YZ’ye yönelik tutumlar heterojen olup, %37,7’si YZ kullanımını desteklerken gizlilik (%86,7) ve empati kaybı (%54,0) önemli kaygılar olarak öne çıkmıştır. Buna rağmen katılımcıların çoğu YZ eğitimi almaya isteklidir.

Sonuç

Sağlık profesyonellerinin palyatif bakıma yönelik farkındalığı genel olarak olumlu olmakla birlikte, klinik becerilerde önemli eksiklikler bulunmaktadır. YZ, palyatif bakımda potansiyel katkılar sunsa da etik ve insani boyutlar gözetilerek, yapılandırılmış eğitim ve düzenleyici çerçevelerle desteklenen bir entegrasyon gerekmektedir.