Öz
Amaç
Ortopedi ve travmatoloji asistanlık tezleri, uzmanlık eğitimi sürecindeki araştırma eğilimlerini ve klinik uygulanabilirliği yansıtan önemli akademik çıktılardır. Bu tezlere yönelik bibliyometrik değerlendirmeler, zaman içerisinde değişen araştırma önceliklerinin ortaya konmasına katkı sağlar. Ancak ön çapraz bağ (ÖÇB) başta olmak üzere belirli konulara odaklanan tezlerin yıllara göre dağılımı ve koronavirüs hastalığı-2019 (COVID-19) pandemisinin bu süreç üzerindeki etkisi yeterince incelenmemiştir. Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de 2015-2025 yılları arasında tamamlanan ortopedi ve travmatoloji asistanlık tezlerinin yıllara göre dağılımını incelemek ve ÖÇB ile ilişkili tezlerdeki zamansal değişimi değerlendirmektir.
Yöntem
Çalışmada, Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi’nde yer alan ve 2015-2025 yılları arasında tamamlanmış ortopedi ve travmatoloji asistanlık tezleri retrospektif olarak incelendi. Tezler pandemi öncesi (2015-2019), pandemi dönemi (2020-2021) ve pandemi sonrası (2022-2025) olmak üzere üç döneme ayrıldı. Konu sınıflandırması, tez özetlerinde yer alan anahtar kelimeler kullanılarak ÖÇB, artroplasti ve travma başlıkları altında yapıldı. Yıllara bağlı değişimler istatistiksel olarak analiz edildi.
Bulgular
Toplam 1,778 asistanlık tezi değerlendirmeye alındı. İncelenen dönem boyunca tez sayısında genel bir artış gözlenirken, pandemi döneminde belirgin bir azalma saptanmadı. ÖÇB ile ilişkili tezler tüm tezlerin %5,9’unu oluşturdu ve yıllar içerisinde anlamlı bir azalma gösterdi. ÖÇB tezlerinin oranı pandemi öncesi dönemde %7,16 iken pandemi sonrasında %4,05’e geriledi. Artroplasti ve travma ile ilişkili tez oranlarında ise yıllara göre anlamlı bir değişim izlenmedi. ÖÇB, artroplasti ve travma dışındaki konulara ait tezlerin oranı pandemi sonrasında anlamlı düzeyde arttı.
Sonuç
Türkiye’de ortopedi ve travmatoloji asistanlık tezlerinin sayısı 2015-2025 döneminde artış göstermiştir. Buna karşın, ÖÇB ile ilişkili tezlerin oranında belirgin bir azalma dikkat çekmektedir. Bu durum, araştırma odağının belirli alt uzmanlık alanlarından ziyade daha geniş bir konu yelpazesine yayıldığını düşündürmektedir. Asistanlık tezlerinde konu seçiminin, klinik koşullar ve pandemi gibi dışsal faktörlerden etkilenebileceği göz önünde bulundurulmalıdır.
Anahtar Kelimeler:
Araştırma eğilimleri, asistanlık tezi, bibliyometrik analiz, COVID-19, ortopedi ve travmatoloji, ön çapraz bağ
Kaynaklar
1Ioannidis JPA. Meta-research: why research on research matters. PLoS Biol. 2018;16(3):e2005468.
2Bornmann L, Mutz R. Growth rates of modern science: a bibliometric analysis based on the number of publications and cited references. JASIST. 2015;66(11):2215-2222.
3İpek D, Dündar A. Publication trends and global productivity about the anterior cruciate ligament: a bibliometric analysis between 1980-2021. J Health Sci Med. 2023;6(2):228-237.
4Baysan C, Yapar D, Ali Tokgöz M, Yapar A, Kul Baysan E, Tolunay T. Bibliometric analysis of orthopedic theses in Turkey. Jt Dis Relat Surg. 2021;32(3):752-758.
5Duquin T, Wind W, Fineberg M, Smolinski R, Buyea C. Current trends in anterior cruciate ligament reconstruction. J Knee Surg. 2009;22(01):7-12.
6Tuca M, Valderrama I, Eriksson K, Tapasvi S. Current trends in anterior cruciate ligament surgery. A worldwide benchmark study. Journal of ISAKOS. 2023;8(1):2-10.
7Garlapaty AR, Parola R, Kluge MC, Blankenship QP, Njai A, Stannard JT, et al. Anterior cruciate ligament injuries in national football league players from 2012 to 2022: a descriptive epidemiology study. J Knee Surg. 2026;39(1):1-8.
8Dodson CC, Secrist ES, Bhat SB, Woods DP, Deluca PF. Anterior cruciate ligament injuries in national football league athletes from 2010 to 2013: a descriptive epidemiology study. Orthop J Sports Med. 2016;4(3):2325967116631949.
9Alzobi OZ, Almannai H, Hantouly A, Salman LA, Ahmed AF, Alkhelaifi KA, et al. Anterior cruciate ligament reconstruction with lateral extra-articular augmentation: a bibliometric analysis of the top 100 cited articles. J Knee Surg. 2025;38(11):580-591.
10Hoon T, Chillakuru R, Ganti L. Tears, tendons, and trends: a bibliometric analysis on anterior cruciate ligament research. Orthop Rev (Pavia). 2025;17:142052.
11Chauhan GS, Kaur J, Habeebullah A, Dewan V, Pemmaraju G. The Impact of the COVID-19 pandemic on orthopaedic trauma surgery in a district general hospital in the United Kingdom. Cureus. 2024;16(2):e53928.
12Al-Omran AS. COVID-19 pandemic impact on orthopaedic trauma practice: a global perspective. Orthop Res Rev. 2022;14:9-15.
13Blum P, Putzer D, Liebensteiner MC, Dammerer D. Impact of the Covid-19 pandemic on orthopaedic and trauma surgery - a systematic review of the current literature. In Vivo. 2021;35(3):1337-1343.
14Wong JSH, Cheung KMC. Impact of COVID-19 on orthopaedic and trauma service: an epidemiological study. J Bone Joint Surg Am. 2020;102(14):e80.
15Becerra-Patiño BA, Paucar-Uribe JD, Olivares-Arancibia J, Ojeda-Aravena A, Yáñez-Sepúlveda R, Gamonales JM, et al. Mapping the knowledge of research trends in sports performance asymmetries from 2015 to 2024: a bibliometric study and analysis of the most-cited papers. Sports (Basel). 2025;13(4):93.
16Liang J, Luo Y, Yang Y, Xie H, Huang Z, Zhong M, et al. Global overview of anterior cruciate ligament reconstruction in children and adolescents over the past 20 years: a bibliometric analysis. J Orthop Surg Res. 2024;19(1):350.
17Jin H, Tahir N, Jiang S, Mikhail H, Pavel V, Rahmati M, et al. Management of anterior cruciate ligament injuries in children and adolescents: a systematic review. Sports Med Open. 2025;11(1):40.
18Hsu CH, Huang HT, Chen CH, Fu YC, Chou PH, Hsu NC. Global impact of the COVID-19 pandemic on orthopedics and the implications of telemedicine: a systematic review of the literature. J Clin Med. 2022;11(11):2983.
19Baraza N, Odari I, Lomole EM, Karanja S, Ating’a M. Impact of the Covid-19 pandemic on elective and trauma orthopaedic surgery in a tertiary referral hospital in Kenya: a retrospective cross-sectional study. Orthopedics. 2024.
20Dell'Isola A, Kiadaliri A, Turkiewicz A, Hughes V, Magnusson K, Runhaar J, Bet al. The impact of first and second wave of COVID-19 on knee and hip surgeries in Sweden. J Exp Orthop. 2021;8(1):60.
21Padilla-Rojas LG, López-Cervantes RE, López-Almejo L, Gutiérrez-Mendoza I, Amadei-Enghelmayer RE, Pesciallo CA, et al. Orthopaedic trauma care during the COVID-19 Pandemic: the Latin American perspective. OTA Int. 2021;4(1 Suppl):e114.
22Özşahin MK, Değer GU, Aydın N. The impact of COVID-19 pandemic in the first 100 days on orthopedic trauma surgery practice, the experience of a university hospital in Istanbul. Ulus Travma Acil Cerrahi Derg. 2022;28(1):27-32.
23Can Ö, Yalçınlı S, Altuncı YA, Ersel M. Retrospective examination of trauma patients referred to the emergency department during the COVID-19 pandemic restriction period. Anatolian J Emerg Med. 2024;7(1):27-31. Turkish.
