Öz

Amaç

Bu milenyumun başında çocuklar arasında obezite salgını küresel bir boyut aldı. Koronavirüs hastalığı-2019 pandemi sürecinde yapılan çalışmalarda, davranışsal ve çevresel faktörlerin bozulmasıyla birlikte çocukluk çağı obezitesinin arttığı gösterilmiştir. Bu çalışmada amacımız, İstanbul’da çocukluk çağı obezite oranlarını ve altında yatan nedenleri değerlendirmektir.

Yöntem

2015 yılında İstanbul’da doğan ve İstanbul’da ikamet etmeye devam eden Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı çocuklar hedef kitlemizdi. Çalışmanın evreni 241.121 çocuk oluşturmakta olup örneklem çevrimiçi örneklem hesabı programı kullanılarak 191 çocuk olarak hesaplanmıştır. Katılımcıların seçiminde İstanbul’un her ilçesinden tabakalı küme örnekleme yaklaşımı kullanılmıştır. Ebeveynlere telefonla ulaşılmış ve çalışmaya katılmayı kabul edenler kayıtlı oldukları aile sağlığı merkezlerine davet edilmiştir. Frekans analizi, ki-kare, t-testi ve korelasyon analizi yapıldı. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edildi.

Bulgular

Çocukların %36,6’sı (n=70) obez ve fazla kiloluydu (obezite prevelansı %23,3); ve bunların %60’ı (n=42) kızdı. Babanın eğitim düzeyinin düşük olması (p=0,016), 3 ana öğünü beslenmesi (p=0,004) ve düzenli olarak paketli gıda tüketmesi (p=0,034) fazla kilolu veya obez çocuk olma ile anlamlı düzeyde ilişkiliydi. 2021 yılında çocukların vücut kitle indeksinde 2019 yılına göre anlamlı bir artış oldu (t=47,24; p<0,001).

Sonuç

Pandemi döneminde İstanbul’da 6 yaşındaki çocuklarda çocukluk çağı obezitesinde artış gözlendi. Önümüzdeki yıllarda pandemi ve afetlerin ortaya çıkma ihtimalinin yüksek olduğu göz önünde bulundurularak çocukların fiziksel aktivitelerini artırmaya yönelik uygulamalar gibi halk sağlığı müdahaleleri planlanmalı ve hazırlanmalıdır.