Wells Skorunun BT'den Elde Edilen RV/LV Oranı ve Mortalite ile İlişkisi

Murat Avşar; Münevver Gül Avşar; Mustafa Hakan Dinçkal; İrfan Şahin; Süleyman Sezai Yıldız

doi:10.4274/BMB.galenos.2026.70298

Öz

Amaç

Pulmoner tromboemboli (PTE), dünya genelinde kardiyovasküler mortalitenin üçüncü en sık nedenidir. Bu çalışmanın amacı, PTE tanısı alan hastalarda klinik Wells skoru ile bilgisayarlı tomografi pulmoner anjiyografide (BTPA) ölçülen sağ ventrikül/sol ventrikül (RV/LV) oranı arasındaki ilişkiyi ve bu parametrelerin 30 günlük mortalite üzerindeki öngörücü değerini araştırmaktır.

Yöntem

Retrospektif kesitsel tasarımlı bu çalışmaya, acil serviste akut PTE tanısı alan 150 hasta dahil edilmiştir. Hastaların Wells skorları hesaplanmış, BT görüntülerinden RV ve LV çapları ölçülerek oranlanmıştır. Verilerin analizinde, sürekli değişkenlerin Wells skor grupları arasındaki karşılaştırmaları için tek yönlü varyans analizi kullanılmış; mortalite ile ilişkili parametreler ise univaryant ve multivaryant lojistik regresyon analizleri ile değerlendirilmiştir.

Bulgular

Otuz günlük takipte mortalite oranı %10,6 (n=16) olarak saptanmıştır. Ölen hastalarda Wells skoru (7,06’ya karşı 4,88; p=0,011), sağ ventrikül çapı (45,8 mm’ye karşı 42,4 mm; p=0,034) ve troponin-I düzeyleri (0,52 ng/mL’ye karşı 0,21 ng/mL; p=0,024) sağ kalanlara göre anlamlı derecede yüksektir. Wells skoru ≥7 olan grupta mortalite %23,4 iken, düşük riskli grupta ölüm izlenmemiştir. Alıcı çalışma karakteristiği analizinde Wells skorunun mortaliteyi öngörmede eğri altında kalan alanı 0,69, troponin-I’in ise 0,67 olarak saptanmıştır. Ayrıca malignite varlığı ölen grupta belirgin şekilde fazladır (%25’e karşı %8,3; p=0,048). Wells skoru ile BT pulmoner anjiyografi kaynaklı RV/LV oranı arasında anlamlı bir korelasyon bulunmamıştır (p=0,90). Multivaryant analizde yüksek Wells skoru [olasılık oranı (OR) 1,49], ileri yaş (OR 1,13) ve troponin-I yüksekliği (OR 2,01) mortaliteyi öngören bağımsız risk faktörleri olarak tanımlanmıştır.

Sonuç

Wells skoru ve troponin-I düzeyi, PTE hastalarında kısa dönem mortalite riskinin artışının belirlenmesinde kritik göstergelerdir. Klinik Wells skoru, BTPA tabanlı RV/LV oranı ile doğrudan korelasyon göstermese de mortalite ile anlamlı ilişkilidir. Troponin-I myokardiyal hasarı yansıtmakla kalmayıp çalışmamızda mortaliteyi de anlamlı derecede öngörmüştür. Çalışmamız klinik skorlama ve biyobelirteçlerin birleştirildiği entegre, çok katmanlı bir risk stratifikasyonu yaklaşımın, yüksek riskli hastaların erken tespiti ve yönetimi için yeni bir ufuk açabileceğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler:

Mortalite, pulmoner emboli, RV/LV oranı, Wells skoru

Kaynaklar

Hecker M, Bayer M, Krombach GA, Sommer N. Diagnostik und therapie der akuten lungenembolie [Diagnosis and treatment of acute pulmonary embolism]. Med Klin Intensivmed Notfmed. 2025;120(3):256-269. German.

Latsios G, Mantzouranis E, Kachrimanidis I, Theofilis P, Dardas S, Stroumpouli E, et al. Recent advances in risk stratification and treatment of acute pulmonary embolism. World J Cardiol. 2025;17(5):104983.

Fumarola F, Colombo F, Corsaro C, Savi L, Mangione R, Savio D, et al. Role of transcatheter treatment in intermediate-to high-risk pulmonary Embolism. Interv Cardiol. 2025;20:e17.

Walker Y, Chiou JP, Diaz-Miret M. Case report of pulmonary embolism with right ventricular strain in a young female. Arch Med Case Rep. 2023;5(1):34-37.

Katyal A, Joshi A. Managing right ventricular failure in the setting of pulmonary embolism. Cleve Clin J Med. 2025;92(7):396.

Vyas V, Sankari A, Goyal A. Acute pulmonary embolism. [Updated 2024 Dec 11]. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2024. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK560551/

Burke M, Khandhar SJ. Managing right ventricular failure in pulmonary embolism. Cardiac Interv Today. 2023;17-21.

Peracaula M, Sebastian L, Francisco I, Vilaplana MB, Rodríguez-Chiaradía DA, Tura-Ceide O. Decoding pulmonary embolism: pathophysiology, diagnosis, and treatment. Biomedicines. 2024;12(9):1936.

Thomas SE, Weinberg I, Schainfeld RM, Rosenfield K, Parmar GM. Diagnosis of pulmonary embolism: a review of evidence-based approaches. J Clin Med. 2024;13(13):3722.

Klok FA, Kruisman E, Spaan J, Nijkeuter M, Righini M, Aujesky D, et al. Comparison of the revised Geneva score with the Wells rule for assessing clinical probability of pulmonary embolism. J Thromb Haemost. 2008;6(1):40-44.

Wells PS, Anderson DR, Rodger M, Stiell I, Dreyer JF, Barnes D, et al. Excluding pulmonary embolism at the bedside without diagnostic imaging: management of patients with suspected pulmonary embolism presenting to the emergency department by using a simple clinical model and D-dimer. Ann Intern Med. 2001;135(2):98-107.

Shen JH, Chen HL, Chen JR, Xing JL, Gu P, Zhu BF. Comparison of the Wells score with the revised Geneva score for assessing suspected pulmonary embolism: a systematic review and meta-analysis. J Thromb Thrombolysis. 2016;41(3):482-492.

Tang L, Hu Y, Pan D, Yang C, Tang C, Huang Y, et al. PECSS: pulmonary embolism comprehensive screening score to safely rule out pulmonary embolism among suspected patients presenting to emergency department. BMC Pulm Med. 2023;23(1):287.

Glazier MM, Glazier JJ. Diagnostic strategies in pulmonary embolism. Int J Angiol. 2024;33(2):89-94.

Roy PM, Sanchez O, Huisman M, Jimenez D. Risk stratification of acute pulmonary embolism. Presse Med. 2024;53(3):104243.

Henzler T, Roeger S, Meyer M, Schoepf UJ, Nance JW Jr, Haghi D, et al. Pulmonary embolism: CT signs and cardiac biomarkers for predicting right ventricular dysfunction. Eur Respir J. 2012;39(4):919-926.

Eguchi S, Orihara Y, Eguchi A, Pfeiffer M, Peterson B, Ruzieh M, et al. Additive value of right ventricular global longitudinal strain to a conventional echocardiographic parameter to improve prognostic value in intermediate-risk pulmonary embolism. J Am Heart Assoc. 2025;14(7):e036294.

Cho SU, Cho YD, Choi SH, Yoon YH, Park JH, Park SJ, et al. Assessing the severity of pulmonary embolism among patients in the emergency department: utility of RV/LV diameter ratio. PLoS One. 2020;15(11):e0242340.

İşcan Er B, Melekoğlu A, Altınbilek E, Öztürk D. Relationship between shock index, sPESI score, and right ventricular dysfunction in CTPA with mortality in patients diagnosed with acute PTE in the emergency department. J Acad Res Med. 2023;13(3):131-137.

Meinel FG, Nance JW Jr, Schoepf UJ, Hoffmann VS, Thierfelder KM, Costello P, et al. Predictive value of computed tomography in acute pulmonary embolism: systematic review and meta-analysis. Am J Med. 2015;128(7):747-759.e2.

Hanmandlu A, Mannari A, Abidov A. Diagnostic and prognostic value of RV strain defined as RV/LV ratio on chest CT in acute pulmonary embolism: a systematic review. Echocardiography. 2025;42(3):e70107.

Yang L, Li B, Chen H, Belfeki N, Monchi M, Moini C. The role of troponin in the diagnosis and treatment of acute pulmonary embolism: mechanisms of elevation, prognostic evaluation, and clinical decision-making. Cureus. 2024;16(8):e67922.

Ebner M, Guddat N, Keller K, Merten MC, Lerchbaumer MH, Hasenfuß G, et al. High-sensitivity troponin I for risk stratification in normotensive pulmonary embolism. ERJ Open Res. 2020;6(4):00625-2020.

Jiménez D, Bikdeli B, Rodríguez C, Muriel A, Ballaz A, Soler S, et al; RIETE investigators. Identification of low-risk patients with acute symptomatic pulmonary embolism. Arch Bronconeumol. 2023;59(9):575-580.

Konstantinides SV, Meyer G, Becattini C, Bueno H, Geersing GJ, Harjola VP, et al. 2019 ESC guidelines for the diagnosis and management of acute pulmonary embolism developed in collaboration with the European Respiratory Society (ERS). Eur Heart J. 2020;41(4):543-603.

Nishikawa R, Yamashita Y, Morimoto T, Kaneda K, Chatani R, Nishimoto Y, et al. Selection of home treatment and identification of low-risk patients with pulmonary embolism based on simplified pulmonary embolism severity index score in the era of direct oral anticoagulants. J Am Heart Assoc. 2024;13(19):e034953.