Öz
Amaç
Bu çalışmada, plantar fasiit tanılı hastalarda gonartroz görülme oranını ve evrelemesini belirlemeyi amaçladık. Etiyopatogenezinde ortak faktörler bulunabilecek bu iki hastalığın birliktelik gösterme durumunu değerlendirdik.
Yöntem
Plantar fasiit tanısı olan 57 hasta ve 114 sağlıklı kontrol bireyi olmak üzere toplam 171 kişi çalışmaya dahil edildi. Otuz-70 yaş aralığındaki hastaların plantar fasiit tanısı, sabah ilk adımlarda belirginleşen topuk altı ağrısı, medial kalkaneal tübere palpasyonla hassasiyet ve Windlass testi pozitifliği gibi bulgulara dayanarak konulmuş, kalkaneal spur varlığı radyolojik olarak değerlendirilmiştir. Plantar fasiit dışında alt ekstremite patolojisi, geçirilmiş cerrahi öyküsü, romatolojik hastalık, nörolojik veya vasküler nedenli topuk ağrısı olanlar ve vücut kitle indeksi ≥30 bireyler dışlanmıştır. Kontrol grubunda, plantar fasiit tanısı olmayan, yaş ve cinsiyet dağılımı benzer bireyler yer almıştır. Tüm hastalara ayakta yük vererek diz ön-yan grafileri çekilmiş ve Kellgren-Lawrence sınıflaması ile gonartroz evrelemesi yapılarak gruplar arasında karşılaştırılmıştır.
Bulgular
Plantar fasiit tanısı olan 57 hasta ve 114 kontrol bireyi çalışmaya dahil edildi. Hasta demografik verileri incelendiğinde, yaş, cinsiyet dağılımı ve vücut kitle indeksi açısından gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmadı. Radyolojik diz osteoartrit sıklığı olgu grubunda %77,2, kontrol grubunda ise %58,8 olup, olgu grubunda anlamlı olarak daha yüksek bulundu (p=0,017). Ayrıca, artroz evreleri değerlendirildiğinde, olgu grubunda ileri evre artroz oranı kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha yüksekti (p=0,020).
Sonuç
Plantar fasiit tanısı alan bireylerde diz osteoartritinin daha sık görüldüğünü göstermektedir. Bu bulgu, klinik pratiğe önemli bir mesaj taşımakta olup, plantar fasiitli hastaların değerlendirilmesinde diz eklemi semptomlarının dikkate alınmasının ve gerektiğinde erken müdahalenin yaşam kalitesini artırabileceği ve ilerleyici eklem hasarını önlemeye katkı sağlayabileceği düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler:
Diz osteoartriti, plantar fasiit, topuk ağrısı
Kaynaklar
1Trojian T, Tucker AK. Plantar fasciitis. Am Fam Physician. 2019;99(12):744-750.
2Rhim HC, Kwon J, Park J, Borg-Stein J, Tenforde AS. A systematic review of systematic reviews on the epidemiology, evaluation, and treatment of plantar fasciitis. Life. 2021;11(12):1287.
3Thompson JV, Saini SS, Reb CW, Daniel JN. Diagnosis and management of plantar fasciitis. J Am Osteopath Assoc. 2014;114(12):900-906.
4Lespasio MJ, Piuzzi NS, Husni ME, Muschler GF, Guarino A, Mont MA. Knee osteoarthritis: a primer. TPJ. 2017;21(4):16-183.
5Zhang Y, Jordan JM. Epidemiology of osteoarthritis. Clin Geriatr Med. 2010;26(3):355-369.
6Kohn MD, Sassoon AA, Fernando ND. Classifications in brief: Kellgren-Lawrence classification of osteoarthritis. Clin Orthop Relat Res. 2016;474(8):1886-1893.
7Miladi S, Bouzid S, Fazaa A, Boussaa H, Makhlouf Y, Souabni L, et al. Is there an association between plantar fasciitis and knee osteoarthritis? Musculoskeletal Care. 2023;21(4):1045-1052.
8Liu Z, Sui X, Hui R, Zhao Y, Li H, Huang X. Ultrasonic evaluation of plantar fascia in patients with osteoarthritis of the knee. Medicine (Baltimore). 2022;101(38):e30613.
9Frey C, Zamora J. The effects of obesity on orthopaedic foot and ankle pathology. Foot Ankle Int. 2007;28(9):996-999.
10Mickle KJ, Munro BJ, Lord SR, Menz HB, Steele JR. Cross-sectional analysis of foot function, functional ability, and health-related quality of life in older people with disabling foot pain. Arthritis Care Res (Hoboken). 2011;63(11):1592-1598.
11Golightly YM, Hannan MT, Dufour AB, Hillstrom HJ, Jordan JM. Foot disorders associated with overpronated and oversupinated foot function: the Johnston County osteoarthritis project. Foot Ankle Int. 2014;35(11):1159-1165.
12Irving DB, Cook JL, Young MA, Menz HB. Obesity and pronated foot type may increase the risk of chronic plantar heel pain: a matched case-control study. BMC Musculoskelet Disord. 2007;8:41.
13Menz HB, Dufour AB, Riskowski JL, Hillstrom HJ, Hannan MT. Association of planus foot posture and pronated foot function with foot pain: the Framingham foot study. Arthritis Care Res (Hoboken). 2013;65(12):1991-1999.
14Gross KD, Felson DT, Niu J, Hunter DJ, Guermazi A, Roemer FW, et al. Association of flat feet with knee pain and cartilage damage in older adults. Arthritis Care Res (Hoboken). 2011;63(7):937-944.
15Souza TR, Pinto RZ, Trede RG, Kirkwood RN, Fonseca ST. Temporal couplings between rearfoot-shank complex and hip joint during walking. Clin Biomech (Bristol). 2010;25(7):745-758.
16Riskowski JL, Hagedorn TJ, Dufour AB, Hannan MT. Associations of region-specific foot pain and foot biomechanics: the Framingham foot study. J Gerontol A Biol Sci Med Sci. 2015;70(10):1281-1288.
17Paterson KL, Kasza J, Hunter DJ, Hinman RS, Menz HB, Peat G, et al. Longitudinal association between foot and ankle symptoms and worsening of symptomatic radiographic knee osteoarthritis: data from the osteoarthritis initiative. Osteoarthritis Cartilage. 2017;25(9):1407-1413.
