Öz
Amaç
Bu çalışmanın amacı, Parkinson hastalığı (PH) olan yaşlı bireylerde sarkopeni risk algısını değerlendirmek ve bunun sarkopeni riski ve klinik özelliklerle ilişkisini araştırmaktır.
Yöntem
Bu kesitsel çalışmaya PH olan 52 yaşlı birey ile yaş ve cinsiyet açısından eşleştirilmiş 52 sağlıklı yaşlı birey dahil edildi. Hastalık süresi, Hoehn ve Yahr evresi ve levodopa eşdeğer günlük dozu dahil olmak üzere demografik özellikler ve klinik veriler kaydedildi. Sarkopeni riski mini sarkopeni risk değerlendirme ölçeği-7 (MSRA-7) ile, sarkopeni risk algısı ise algılanan duyarlılık ve algılanan ciddiyet alt boyutlarından oluşan sarkopeni hastalığı risk algısı ölçeği-Türkçe versiyonu (SDRPS-TR) kullanılarak değerlendirildi. Değişkenler arasındaki ilişkiler Spearman korelasyon analizi ile değerlendirildi.
Bulgular
PH’de MSRA-7 puanları sağlıklı kontrollere göre anlamlı olarak daha düşük bulundu (30,19±7,19’a karşı 33,65±5,98; p=0,028) ve bu grupta yüksek sarkopeni riski prevalansı da anlamlı olarak daha yüksekti (%46,2’ye karşı %25,0; p=0,041). Buna karşın SDRPS-TR duyarlılık, ciddiyet ve toplam puanları açısından gruplar arasında anlamlı farklılık saptanmadı (tüm p>0,05). PH grubunda, yaş ile SDRPS-TR duyarlılık, ciddiyet ve toplam puanları arasında anlamlı negatif; eğitim düzeyi ile tüm SDRPS-TR alanları arasında ise anlamlı pozitif ilişkiler bulundu (tümü için p<0,05). Ayrıca, ailesiyle yaşama ve sosyal aktivitelere katılım daha yüksek SDRPS-TR duyarlılık, ciddiyet ve toplam puanlarıyla ilişkiliydi (tümü için p<0,05).
Sonuç
PH olan yaşlı bireyler ile sağlıklı kontroller arasında sarkopeni risk algısı açısından anlamlı bir farklılık bulunmadı. İPH grubunda, ileri yaş daha düşük sarkopeni hastalığı risk algısıyla ilişkiliyken, daha yüksek eğitim düzeyi, ailesiyle yaşama ve sosyal aktivitelere katılım daha yüksek sarkopeni hastalığı risk algısıyla ilişkili bulundu. Bu bulgular, PH’de rutin sarkopeni tarama ve yönetim süreçlerine hasta eğitimi ve farkındalık stratejilerinin entegre edilmesinin önemini vurgulamaktadır.
