Öz

Amaç

Bu çalışmanın amacı, nöropatik ağrı (NP) tedavisinde sıklıkla kullanılan antiepileptik ilaçların (pregabalin ve gabapentin) serum vitamin B12 ve folat düzeyleri üzerindeki etkilerini araştırmaktır.

Yöntem

Bu retrospektif çalışma, 1 Haziran 2024 ile 31 Aralık 2024 tarihleri arasında pregabalin veya gabapentin tedavisi gören ve NP tanısı konmuş 96 yetişkin hastanın elektronik kayıtlarının incelenmesiyle gerçekleştirilmiştir. Etik kurul onayı 8 Ocak 2025 tarihinde alınmış olup, veri erişimi ve istatistiksel analizler bu tarihten sonra başlatılmıştır. Serum B12 vitamini, folat ve hematolojik parametreler, antiepileptik ilaç tedavisi başlamadan önce yapılan rutin laboratuvar testlerinden ve tedavi başlangıcından en az üç ay sonra gerçekleştirilen ilk takip testlerinden elde edildi. İstatistiksel analizlerde, hasta içi eşleştirilmiş karşılaştırmalar için veri dağılımına göre Wilcoxon işaretli sıralar testi veya eşleştirilmiş örneklem t-testi kullanıldı.

Bulgular

Potansiyel olarak uygun görülen 287 hastadan 96’sı uygunluk kriterlerini karşıladı ve nihai analize dahil edildi. Tedavi öncesi değerlerle karşılaştırıldığında, tedavi sonrası B12 vitamini düzeyleri daha düşüktü (416,0 pg/mL’den 282,0 pg/mL’ye, p=0,001) ve folat düzeylerinde de azalma gözlendi (8,15 ng/mL’den 7,45 ng/mL’ye, p=0,003). Alt grup analizlerinde, pregabalin alan hastalarda hem B12 vitamini (448,0 pg/mL’den 292,5 pg/mL’ye, p=0,001) hem de folat (7,9 ng/mL’den 7,5 ng/mL’e, p=0,007) düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı düşüşler görülürken, gabapentin ile tedavi edilenlerde B12 vitamini (368,0 pg/mL’den 273,0 pg/mL’ye, p=0,001) ve D vitamini (23,9 ng/mL’den 15,7 ng/mL’ye, p=0,021) düzeylerinde anlamlı düşüşler gözlendi. Cinsiyete göre tabakalandırılmış analizlerde, hem erkeklerde hem de kadınlarda B12 vitamini ve folat düzeylerinde grup içi anlamlı azalmalar saptandı.

Sonuç

NP tedavisinde yaygın olarak kullanılan pregabalin ve gabapentin, serum vitamin B12 ve folat düzeylerinde anlamlı azalma ile ilişkili bulunmuştur. Bu bulgular, antiepileptik ilaç kullanımı ile vitamin seviyesindeki azalma arasında potansiyel bir ilişki-olduğunu düşündürmektedir. Klinik uygulamada rutin vitamin takibi düşünülebilir; ancak bu gözlemsel bulgular nedensellik ilişkisini kanıtlamamaktadır ve bu bağlantıları doğrulamak için daha fazla prospektif çalışma gereklidir.