Öz
Amaç
Pediyatri uzmanlarının göz hastalıklarının etiyolojisi hakkında sahip oldukları bilgi, tutum ve uygulamalar, bu hastalıkların erken teşhisi ve gerektiğinde hastaların göz hekimine yönlendirilmesi açısından kritik bir rol oynamaktadır. Bu çalışmanın amacı, bu hekimlerin çocukluk dönemi göz hastalıklarına ilişkin bilgi, tutum ve davranışlarını değerlendirmektir.
Yöntem
Çalışmamızda, ülkemizdeki pediyatri uzmanlarının çocukluk dönemi oküler hastalıklarına ilişkin bilgi, tutum ve uygulamalarını değerlendiren tanımlayıcı bir kesitsel çalışma tasarımı kullanılmıştır. Anket, Google forms üzerinden çevrimiçi olarak gerçekleştirilmiş ve katılımcılara WhatsApp ile e-posta yoluyla dağıtılmıştır. Anket, demografik bilgiler ve pediyatri uzmanlarının çocukluk dönemi göz hastalıklarına yönelik bilgi, tutum ve uygulamalarını içeren iki bölümden oluşmaktadır.
Bulgular
Çalışmamıza toplamda 110 pediyatri uzmanı katılmıştır. Katılımcıların %84,5’i çocuklarda göz muayenesi yaptıklarını belirtirken, yalnızca %16,7’si her çocuk ziyareti sırasında rutin göz muayenesi gerçekleştirdiğini ifade etmiştir. Tüm katılımcılar, göz muayenesi sırasında ışık refleksini değerlendirdiklerini bildirmiştir. Prematüre retinopatisi ile ilgili risk faktörlerini tanımlama konusunda katılımcıların neredeyse tamamı başarılı olmuştur. Şüpheli glokom tespit edilen bir çocuğu hemen bir göz doktoruna yönlendireceğini belirten pediyatri uzman oranı %99,1’dir. Lökokori konusunda, katılımcıların çoğunluğu retinoblastoma (%89,8) ve kataraktı (%85,2) bu durumun başlıca nedenleri olarak tanımlamıştır. Şüpheli lökokori tespit edilen bir çocuğu hemen bir göz doktoruna yönlendireceklerini belirten pediyatri uzman oranı %98,2’dir. Katılımcıların yalnızca %63,2’si, kırılma kusurlarının şaşılığa katkıda bulunabileceğini kabul etmiştir. Ambliyopi (%88,1) ve merkezi nedenler (%77,1) konusunda endişeli olan pediyatri uzmanlarının büyük bir kısmı, şaşılık tespit edilen çocukları hemen bir göz doktoruna yönlendireceklerini ifade etmiştir (%82,6).
Sonuç
Pediyatri uzmanlarının genel bilgi ve tutumları tatmin edici olmakla birlikte, bazı göz hastalıklarının anlaşılmasında belirgin eksiklikler mevcuttur. Pediyatri uzmanlarının göz hastalıklarına dair bilgi seviyelerinin, uzmanlık eğitimi sırasında kapsamlı oftalmoloji eğitimleri ve atölye çalışmaları ile güçlendirilmesi önemlidir. Ayrıca, pediyatri uzmanlarının ayrıntılı göz muayenesi yapma konusunda teşvik edilmesi ve oftalmoloji ile pediatri arasındaki iş birliğinin güçlendirilmesi gerekmektedir.
Anahtar Kelimeler: Bilgi, çocukluk çağı körlüğü, göz hastalıkları, kırmızı göz hastalığı, lökokori, pediyatri
Kaynakça
Gilbert C, Bowman R, Malik AN. The epidemiology of blindness in children: changing priorities. Community Eye Health. 2017;30(100):74-77.
Ababneh LT, Khriesat W, Dalu SA, Hanania RJ, Ababneh BF, Amer NAB, et al. Knowledge of and attitude to eye disorders among pediatricians in North Jordan. Ann Med Surg (Lond) 2021;67:102430.
World Health Organization; Blindness and vision impairment: WHO Factsheet. World Heal Organ 2021;11.
Tadić V, Pring L, Dale N. Attentional processes in young children with congenital visual impairment. Br J Dev Psychol. 2009;27(Pt 2):311-330.
Modest JR, Majzoub KM, Moore B, Bhambhani V, McLaughlin SR, Vernacchio L. Implementation of ınstrument-based vision screening for preschool-age children in primary care. Pediatrics. 2017;140(1):e20163745.
Regassa TT, Daba KT, Fabian ID, Mengasha AA. Knowledge, attitude and practice of Ethiopian pediatricians concerning childhood eye diseases. BMC Ophthalmol 2021;21(1):91.
Yılmaz Tuğan B, Sönmez HE, Yüksel N. Knowledge, attitude, and practice toward eye disorders among pediatricians in Turkey. Pediatrician. 2023;213:58.
Donahue SP, Baker CN; Committee on Practice and Ambulatory Medicine, American Academy of Pediatrics; Section on Ophthalmology, American Academy of Pediatrics; American Association of Certified Orthoptists; American Association for Pediatric Ophthalmology and Strabismus; American Academy of Ophthalmology. Procedures for the evaluation of the visual system by pediatricians. Pediatrics. 2016;137.
Atowa UC, Wajuihian SO, Hansraj R. A review of paediatric vision screening protocols and guidelines. Int J Ophthalmol. 2019;12(7):1194-1201.
Balmer A, Munier F. Differential diagnosis of leukocoria and strabismus, first presenting signs of retinoblastoma. Clin Ophthalmol. 2007;1(4):431-439.
Marcinak JF, Yount SC. Evaluation of vision screening practices of Illinois pediatricians. Clin Pediatr (Phila). 1995;34(7):353-357.
Hersi RM, Naaman NK, Alghamdi AM, Alnahdi WA, Bukhari ZM, Almarzouki HS. Knowledge and attitude toward eye disorders in children among pediatricians and family physicians: a survey study. BMC Ophthalmol. 2023;23(1):90.
American Optometric Association. Evidence-based clinical practice guideline: comprehensive pediatric eye and vision examination. Optometric Clinical Practice. 2020;2(2):7.
Donahue SP, Arthur B, Neely DE, Arnold RW, Silbert D, Ruben JB, et al. Guidelines for automated preschool vision screening: a 10-year, evidence-based update. J AAPOS. 2013;17(1):4-8.
Bonsaana GB, Yakubu RC, Wanyama PS, Nuertey BD. Knowledge, attitudes and practices of paediatricians on the management of childhood eye diseases in Ghana. Postgraduate Medical Journal of Ghana. 2023;12(2):92-100.
Mostovoy D, Bunin A, Eyni Y, Ben Natan M. Pediatricians’ knowledge, attitude and practice on treating children with red eye disease. BMC Ophthalmol. 2023;23(1):65.
Cronau H, Kankanala RR, Mauger T. Diagnosis and management of red eye in primary care. Am Fam Physician. 2010;81(2):137-144.
Silva JFL, Foschini RS, Paula JS, Silva MJL. Evaluation of pediatricians and neonatologists knowledge about ocular disorders in childhood. Residência Pediátrica. 2023;13(4).
Manica MB, Corrêa ZMS, Marcon ÍM, Telichevesky N, Loch LF. O que os pediatras conhecem sobre afecções oculares na criança? [What do pediatricians know about children’s eye diseases?] Arq Bras Oftalmol. 2003;66:489-492.
Wilkinson AR, Haines L, Head K, Fielder AR. UK retinopathy of prematurity guideline. Early Hum Dev 2008;84(2):71-74.
Sathiamohanraj SR, Shah PK, Senthilkumar D, Narendran V, Kalpana N. Awareness of retinopathy of prematurity among pediatricians in a tier two city of South India. Oman J Ophthalmol. 2011;4(2):77-80.
Hadlaq AA, AL-Muqbil A, Al-Ali A, Al-Rashidi I, Iqbal Z. Knowledge, attitude, and practice study about retinopathy of prematurity among pediatricians in Al-Qassim region, Saudi Srabia. IJMDC. 2021;5(6):1290-1295.
Akkawi MT, Qaddumi JAS, Issa HRM, Yaseen LJK. Awareness of retinopathy of prematurity among pediatricians in West Bank, Palestine: a descriptive study. BMC Ophthalmol 2018;18(1):195.
Committee on Practice and Ambulatory Medicine, Bright Futures Periodicity Schedule Workgroup. 2021 recommendations for preventive pediatric health care. Pediatrics. 2021;147:e2020049776.
Çevik İ, Çakmak H, Çelik Ö, Okyay P. Lifelong eye health: “vision 2020: the right to sight”. ESTÜDAM Halk Sağlığı Dergisi. 2021;6(3):310-321.
