Öz
Amaç
Okul öncesi dönemde en az bir çocuğu olan annelerin probiyotikler, içerikleri ve kullanım alanları hakkında bilgi düzeyi, tutum ve davranışlarının incelenmesi amaçlanmıştır.
Yöntem
Ocak 2020-Nisan 2020 tarihleri arasında okul öncesi dönemde çocuğu olan annelerin sosyo-demografik özellikleri, probiyotik farkındalığı, çocukları için probiyotik kullanım durumları, kullanımı etkileyen faktörler, probiyotikler hakkında bilgi düzeyleri, davranış ve düşüncelerini belirlemeye yönelik 22 sorudan oluşan anket formu uygulandı.
Bulgular
Çalışmaya 136 anne katıldı [min: 23, maks: 52, ortalama ± standart sapma (SS): 33,38±5,5]. Katılımcıların çocukları minimum 3 ay, maksimum 5 yaşında idi (ortalama ± SS: 2,73±1,52). Katılımcıların 116’sı (%85,3) probiyotikler hakkında farkındalığa sahipti. Altmış dokuz kişinin (%50,7) daha önce çocuğu için probiyotik kullandığı saptandı. En çok kullanılan suş Bacillus clausii idi. Daha önce probiyotik terimini duyanların 66’sı (%56,8) TV-gazete-dergi-internetten, 36’sı (%31,0) sağlık çalışanından duymuştu. Doktora danışmadan probiyotik kullanmayacak 87 kişi (%75) idi. Yetmiş iki kişi (%62,1) probiyotiklerin besin takviyesi olduğunu düşünüyordu. Katılımcıların %58,1’i probiyotiklerin hastalıkları önlemeye yardımcı olduğunu, %52,9’u yüksek oranda canlı mikroorganizma içerdiğini biliyordu. Annelerin eğitim ve gelir düzeylerinin yüksek olması, çalışıyor ve meslek sahibi olmaları, probiyotik farkındalığının artması ve çocukları için probiyotik kullanımının daha yaygın olmasıyla ilişkili bulundu.
Sonuç
Annelerin probiyotik farkındalığı yüksektir. Yüksek eğitim ve gelir düzeyi, çalışma durumu ve meslek sahibi olmak probiyotik farkındalığını ve kullanma oranlarını artırmaktadır. Annelerin probiyotikleri en çok duydukları kaynaklar TV-gazete-dergi-internet iken probiyotik kullanma kararında doktor tavsiyesi güçlü bir etkendir.
Anahtar Kelimeler: Gıda takviyesi, okul öncesi çocuk, probiyotikler
Kaynakça
World Gastroenterology Organisation Global Guidelines Probiotics and Prebiotics. [cited 2024 Jan 2]. Available from: https://www.worldgastroenterology.org/UserFiles/file/guidelines/probiotics-and-prebiotics-english-2023.pdf.
Gökırmaklı Ç, Seydim Z. Effects of probiotics on colon microbiota: recent studies. J Biotechnol and Strategic Health Res. 2020;4(3):212-224.
Bridgman SL, Azad MB, Field CJ, Letourneau N, Johnston DW, Kaplan BJ, et al. Maternal perspectives on the use of probiotics in infants: a cross-sectional survey. BMC Complement Altern Med. 2014;14:366.
Martinelli M, Banderali G, Bobbio M, Civardi E, Chiara A, D’Elios S, et al. Probiotics’ efficacy in paediatric diseases: which is the evidence? A critical review on behalf of the Italian Society of Pediatrics. Ital J Pediatr. 2020;46(1):104. Erratum in: Ital J Pediatr. 2020;46(1):116.
Schneider R, Sant’Anna A. Using probiotics in paediatric populations. Paediatr Child Health. 2022;27(8):482-502. English, French, French.
Cevik Guner U, Kissal A. Mothers’ knowledge, attitudes and practices regarding probiotic use during pregnancy and for their infants in Turkey. Public Health Nutr. 2021;24(13):4297-4304.
Gültekin Ulusan A, Başpınar MM, Basat O, Ulusan C, Geylani Güleç S. Probiotic product use and awareness in mothers of 0-5 age group children. Journal of Izmir Faculty of Medicine. 2023;2(2):98-104.
Zemzemoğlu TEA, Uludağ E, Uzun S. Determination of university students’ knowledge and consumption of probiotics. GIDA. 2019;44(1):118-130.
Yücel Şengün İ, Kırmızıgül A, Özaydın İ, Yarım H. Determining consumers’ knowledge and consumption of probiotic and prebiotic foods: the example of Izmir/Bornova. GIDSA. 2020;45(1):103-114.
Yurttaş M, YIlmaz A. Knowledge and consumption of probiotic products among health college students. GUSBD 2017;6(2):64-69.
Küçük SC, Yıbar A. Knowledge and consumption of probiotics among postmenopausal women. J Res Vet Med. 2021;40(2):125-130.
Zeren R. Determination of knowledge and consumption level of probiotic nutrient on adult individuals. Thesis, Haliç University / Institute of Health Sciences / Department of Nutrition and Dietetics, Istanbul: 2015.
Pehlivan B, NUTRT. Evaluation of frequency of adults’ probiotic food consumption and levels of knowledge. BARNAT. 2021;15(1):1-4.
Köse B, Aydın A, Özdemir M, Yeşil E. Determination of the knowlege level and consumption of probiotic, prebiotic and sinbioticals on healthcare prosfesional. Academic Gastroenterology Journal. 2019;18(2):67-72.
Aydın M, Açıkgöz İ, Şimşek B. Knowledge and consumption of probiotics among students at Isparta Suleyman Demirel University. Food Technology Electronic Journal. 2010;5(2):343-354.
Nagata S, Chiba Y, Wang C, Yamashiro Y. The effects of the Lactobacillus casei strain on obesity in children: a pilot study. Benef Microbes. 2017;8(4):535-543.
Derin DÖ, Keskin S. Determination of probiotic product consumption among food engineering students: the case of Ege University. GIDA. 2013;38(4):215-222.
Güleç M. Knowledge and consumption of probiotic products among secondary school teachers: the case of Ceyhan District. [cited 2023 Dec 23]. Available from:https://avesis.gazi.edu.tr
Yapıcıoğlu Yıldızdaş H. Probiotics and the immune system in children. Klinik Tıp Pediatri. 2016;8(3):5-10.
Özgül AA, Bozat C, Seziş M, Badur Y, Özcan ÖÖ, Sarıyer ET, et al. Knowledge and consumption of probiotic foods among individuals in the workforce. IGUSABDER. 2020;(12):365-378.
Sudha MR, Jayanthi N, Pandey DC, Verma AK. Bacillus clausii UBBC-07 reduces severity of diarrhoea in children under 5 years of age: a double blind placebo controlled study. Benef Microbes. 2019;10(2):149-154.
Acosta-Rodríguez-Bueno CP, Abreu Y Abreu AT, Guarner F, Guno MJV, Pehlivanoğlu E, Perez M. Bacillus clausii for gastrointestinal disorders: a narrative literature review. Adv Ther. 2022;39(11):4854-4874.
