Öz
Amaç
Lenfödem, özellikle alt ekstremitelerde görüldüğünde hastaların yaşam kalitesini (QoL) olumsuz etkileyen karmaşık bir hastalıktır. Ancak, bu durumun QoL üzerindeki etkilerine dair sınırlı sayıda çalışma bulunmaktadır. Bu çalışmanın amacı, alt ekstremitelerde sekonder lenfödem tanısı konmuş bireylerde QoL'yi değerlendirmektir.
Yöntem
Bu çalışmada, alt ekstremite sekonder lenfödemi tanısı almış ve ayakta ya da yatarak tedavi gören hastalardan, lenfödem yönetim birimlerinde veriler toplanmıştır. Katılımcıların demografik özellikleri, lenfödemin klinik parametreleri ve beden kitle indeksleri (BKİ) kaydedilmiştir. Yaşam kalitesini değerlendirmek için lenfödem yaşam kalitesi (LQoL) ölçeği kullanılmış olup, LQoL skorları 20 seanslık MLD tedavisi öncesi ve sonrası olmak üzere iki farklı dönemde ölçülmüştür. Bu sayede, MLD tedavisinin yaşam kalitesi üzerindeki etkileri karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir.
Bulgular
Sekonder alt ekstremite lenfödemi tanısı konmuş toplam 67 hasta çalışmaya dahil edilmiştir. Lenfödem şiddeti, çevresel ölçümlerle değerlendirilmiş ve katılımcıların büyük çoğunluğunda orta ile ileri derecede şişlik tespit edilmiştir. Çalışmaya katılanların %79,1’i kadın, geri kalan 14’ü ise erkektir. Hastaların yaş aralığı 34 ile 83 yıl arasında değişmekte olup, ortalama yaş 58,67±10,97 yıl olarak hesaplanmıştır. Ortalama BKİ ise 34,41±7,13 olarak bulunmuştur. Tedavi öncesinde ortalama LQoL skoru 2,53±0,63 olarak ölçülmüştür. Eşleştirilmiş örneklem t-testi sonuçları, MLD tedavisi sonrasında LQoL skorlarında istatistiksel olarak anlamlı bir iyileşme olduğunu göstermiştir (p=0,035) ve bu durum tedavinin etkinliğini desteklemektedir. Ayrıca, BKİ ile LQoL skorları arasında Pearson korelasyon testi ile anlamlı bir pozitif ilişki saptanmıştır (r=0,291, p<0,021).
Sonuç
Bu çalışma, sekonder alt ekstremite lenfödemi olan hastalarda BKİ ile yaşam kalitesi arasında anlamlı bir ilişki olduğunu ortaya koymaktadır. MLD ise etkili bir tedavi yöntemi olarak bulunmuştur.
Anahtar Kelimeler: Flebolenfödem, lenfatik, lenfödem, yaşam kalitesi
Kaynakça
Executive Committee of the International Society of Lymphology. The diagnosis and treatment of peripheral lymphedema: 2023 consensus document of The International Society of Lymphology. Lymphology. 2023;56(4):133-151.
Schiltz D, Eibl D, Mueller K, Biermann N, Prantl L, Taeger CD. Therapist versus machine-immediate effects of manual versus mechanical lymphatic drainage in patients with secondary lymphedema. J Clin Med. 2024;13(5):1277.
Borman P. Lymphedema diagnosis, treatment, and follow-up from the view point of physical medicine and rehabilitation specialists. Turk J Phys Med Rehabil. 2018;64(3):179-197.
Keeley V, Crooks S, Locke J, Veigas D, Riches K, Hilliam R. A quality of life measure for limb lymphoedema (LYMQOL). J Lymphoedema. 2010;5(1):26-37.
Borman P, Yaman A, Denizli M, Karahan S. The reliability and validity of lymphedema quality of life questionnaire-leg in Turkish patients with lower limb lymphedema. Lymphat Res Biol. 2020;18(1):42-48.
Kalemikerakis I, Evaggelakou A, Kavga A, Vastardi M, Konstantinidis T, Govina O. Diagnosis, treatment and quality of life in patients with cancer-related lymphedema. J BUON. 2021;26(5):1735-1741.
Stolldorf DP, Dietrich MS, Ridner SH. Symptom frequency, intensity, and distress in patients with lower limb lymphedema. Lymphat Res Biol. 2016;14(2):78-87.
Moffatt CJ, Franks PJ, Doherty DC, Williams AF, Badger C, Jeffs E, et al. Lymphoedema: an underestimated health problem. QJM. 2003;96(10):731-738.
Greene A, Meskell P. The impact of lower limb chronic oedema on patients’ quality of life. Int Wound J. 2017;14(3):561-568.
Franks PJ, Moffatt CJ, Doherty DC, Williams AF, Jeffs E, Mortimer PS. Assessment of health-related quality of life in patients with lymphedema of the lower limb. Wound Repair Regen. 2006;14(2):110-118.
Grigorean A, Voci D, Farmakis IT, Hobohm L, Keller K, Kucher N, et al. Prevalence of lymphedema using large data sets: an epidemiological analysis in the United States and in Italy. Lymphology. 2023;56(4):178-187.
Kurpiewska-Pieniążek J, Ochałek K, Grądalski T, Szuba A. Efficacy of compression stockings in prophylaxis of lower limb lymphedema in women undergoing treatment for gynecological malignancies: a prospective randomized study. Cancers (Basel). 2025;17(15):2530.
Eidenberger M. Patient-reported outcome measures with secondary lower limb lymphedemas: a systematic review. J Adv Pract Oncol. 2021;12(2):174-187.
Koly KN, Saba J, Nessa Z, Luba FR, Hossain I, Aktaruzzaman MM, et al. Social and healthcare-seeking experiences of people affected with lymphedema in Bangladesh. PLoS Negl Trop Dis. 2025;19(8):e0013384.
Schulz T, Lee Warg M, Kurow O, Langer S, Nuwayhid R. The burden of lymphedema on quality of life. Vasa. 2025;54(2):124-132.
Chima C, Murray B, Moore Z, Costello M, George S. Health-related quality of life and assessment in patients with lower limb lymphoedema: a systematic review. J Wound Care. 2022;31(8):690-699.
Bowman C, Oberoi D, Radke L, Francis GJ, Carlson LE. Living with leg lymphedema: developing a novel model of quality lymphedema care for cancer survivors. J Cancer Surviv. 2021;15(1):140-150.
Hsu YY, Lin CF, Liang PC, Nguyen TTB, Hsu KF. Effects of resistance exercise on reducing the risk of lower-limb lymphedema after gynecological cancer surgery. Asia Pac J Oncol Nurs. 2025;12:100756.
Angst F, Benz T, Lehmann S, Sándor PS, Wagner S. Effects of inpatient rehabilitation in leg lymphedema: a naturalistic prospective cohort study with intra-individual control of effects. Arch Phys Med Rehabil. 2023;104(12):2035-2042.
