Öz
Amaç
Alerjik kontakt dermatit (AKD), çoğunlukla deriye doğrudan temas, havadan veya sistemik maruziyetler yoluyla ekstrensek alerjenlerin neden olduğu yaygın bir enflamatuvar deri hastalığıdır. Yama testi, AKD tanısında günümüzde kabul edilen altın standart yöntemdir. Avrupa standart yama testi serisinde bulunan alerjenlerden biri propolistir ve yeni koronavirüs hastalığı-2019 (COVID-19) pandemisi döneminde kişisel hijyen ürünleri veya besin takviyelerinin kullanımındaki artış nedeniyle propolise karşı artan bir duyarlılık olabileceği düşünülmektedir. Bu çalışma, COVID-19 pandemisi sonrasında propolis alerjisinin görülme sıklığını ve alerjenler ile demografik/klinik değişkenler arasındaki olası ilişkileri değerlendirmeyi amaçlamaktadır.
Yöntem
Bu retrospektif çalışmada COVID-19 pandemisinden sonra AKD semptomları başlayan 152 hastaya 30 farklı alerjenle Avrupa standart test serisi uygulandı. Pandemi sonrası alerjik semptomları başlayan 152 hastadan yama testi pozitifliği olan 50 hasta ileri incelendi. Elli hastanın verileri yaş, cinsiyet, alerjen sıklığı, meslek, hobiler, biyopsi gerekliliği ve hastalık süresine göre epidemiyolojik dağılım olarak kaydedildi.
Bulgular
Bu çalışmanın en dikkat çekici bulgularından biri, propolis yama testi pozitifliğinin nikel pozitifliğini dahi aşacak düzeyde yüksek olmasıydı. Ayrıca propolis reaksiyonlarının ilk okumada ortaya çıkması ve 7. güne kadar devam etmesi, çalışmanın bir diğer önemli sonucu olarak değerlendirildi.
Sonuç
Bulgular, COVID-19 pandemisi sonrası dönemde dezenfektan ve besin takviyesi kullanımındaki artışın propolis duyarlanmasında rol oynamış olabileceğini düşündürmektedir. Bu durum, yama testlerinde propolisin giderek daha sık pozitifleştiğini ve değerlendirmelerde göz önünde bulundurulması gerektiğini göstermektedir. Prospektif çalışmalarla bu sonuçların desteklenmesi önemlidir.
Anahtar Kelimeler: Alerjik kontakt dermatit, COVID-19, insidans, nikel, propolis, yama testi
Kaynakça
Tramontana M, Hansel K, Bianchi L, Sensini C, Malatesta N, Stingeni L. Advancing the understanding of allergic contact dermatitis: from pathophysiology to novel therapeutic approaches. Front Med (Lausanne). 2023;10:1184289.
Rashid RS, Shim TN. Contact dermatitis. BMJ. 2016;353:i3299.
Goldenberg A, Ehrlich A, Machler BC, Jacob SE. Patch-test clinic start-up: from basics to pearls. Dermatitis. 2020;31(5):287-296.
Fonacier L. A practical guide to patch-testing. J Allergy Clin Immunol Pract. 2015;3(5):669-675.
Uyesugi BA, Sheehan MP. Patch-testing pearls. Clin Rev Allergy Immunol. 2019;56(1):110-118.
Özkök Akbulut T, Atcı T, Caf N, Süslü H. Increased adverse skin reactions among healthcare workers during COVID-19 outbreak. J Turk Acad Dermatol. 2021;15(3):60-64.
Demir G, Kılıçkalkan B, Takak MK. Investigation of adults’ use of dietary supplements during the COVID-19 pandemic. Genel Tıp Derg. 2021;31(4):430-439.
Arora I, White S, Mathews R. Global dietary and herbal supplement use during COVID-19-a scoping review. Nutrients. 2023;15(3):771.
Lin LY, Husnayain A, Chen YT, Kuo CY. The association between interest of nutritional supplements and COVID-19 pandemic - evidence from Google trends. BMC Public Health. 2024;24(1):109.
Nyman GSA, Giménez-Arnau AM, Grigaitiene J, Malinauskiene L, Paulsen E, Hagvall L. Patch-testing with propolis of different geographical origins in a baseline series. Acta Derm Venereol. 2021;101(11):adv00591. Erratum in: Acta Derm Venereol. 2022;102:adv00775.
Kocabas G, Ipenburg NA, de Groot A, Rustemeyer T. Results of patch-testing propolis in the European baseline series: a 4-year retrospective study. Contact Dermatitis. 2024;91(5):375-378.
Veverka KK, Davis MDP. Dubiously doubtful: an exploration of the literature concerning doubtful, macular erythema, “?+,” and “+/-” patch-test reactions. Dermatitis. 2020;31(1):36-41.
Yamaguchi HL, Yamaguchi Y, Peeva E. Role of innate immunity in allergic contact dermatitis: an update. Int J Mol Sci. 2023;24(16):12975.
Mullin GE, Limektkai B, Wang L, Hanaway P, Marks L, Giovannucci E. Dietary supplements for COVID-19. Adv Exp Med Biol. 2021;1318:499-515.
Kurek-Górecka A, Górecki M, Rzepecka-Stojko A, Balwierz R, Stojko J. Bee products in dermatology and skin care. Molecules. 2020;25(3):556.
Andre, Arief II, Apriantini A, Jayanegara A, Budiman C. Antimicrobial activity of propolis extract and their application as a natural preservative in livestock products: a meta-analysis. Food Sci Anim Resour. 2022;42(2):280-294.
Çakır B, Yılmaz ŞM, Güzel N. Green and innovative methods for propolis extraction. U. Bee J. 2024;24(1):153-166.
Antelmi A, Trave I, Gallo R, Cozzani E, Parodi A, Bruze M, et al. Prevalence of contact allergy to propolis-testing with different propolis patch-test materials. Contact Dermatitis. 2025;92(5):349-357.
Nyman G, Oldberg Wagner S, Prystupa-Chalkidis K, Ryberg K, Hagvall L. Contact allergy in western Sweden to propolis of four different origins. Acta Derm Venereol. 2020;100(16):adv00256.
Chaudhry HM, Drage LA, El-Azhary RA, Hall MR, Killian JM, Prakash AV, et al. Delayed patch-test reading after 5 days: an update from the mayo clinic contact dermatitis group. Dermatitis. 2017;28(4):253-260.
Higgins E, Collins P. The relevance of 7-day patch-test reading. Dermatitis. 2013;24(5):237-240.
Spagnol CM, Di Filippo LD, Isaac VLB, Correa MA, Salgado HRN. Caffeic acid in dermatological formulations: in vitro release profile and skin absorption. Comb Chem High Throughput Screen. 2017;20(8):675-681.
Costa R, Costa Lima SA, Gameiro P, Reis S. On the development of a cutaneous flavonoid delivery system: advances and limitations. Antioxidants (Basel). 2021;10(9):1376.
Basista K. Allergy to propolis in beekeepers-a literature review. Occup Med Heal Aff. 2013;1(1):1-3.
Cho E, Lee JD, Cho SH. Systemic contact dermatitis from propolis ingestion. Ann Dermatol. 2011;23(1):85-88.
Freedman J, Griggs J, De Padova MP, Tosti A. What’s the “buzz” about propolis? Propolis-induced systemic contact dermatitis. Contact Dermatitis. 2019;80(1):65-67.
Meo SA, Al-Khlaiwi T, Usmani AM, Meo AS, Klonoff DC, Hoang TD. Biological and epidemiological trends in the prevalence and mortality due to outbreaks of novel coronavirus COVID-19. J King Saud Univ Sci. 2020;32(4):2495-2499.
Mok A, Mui OOY, Tang KP, Lee WY, Ng CF, Wong SH, et al. Public awareness of preventive measures against COVID-19: an infodemiology study. Hong Kong Med J. 2023;29(3):214-223.
Hafiz NM, El-Readi MZ, Esheba G, Althubiti M, Ayoub N, Alzahrani AR, et al. The use of the nutritional supplements during the covid-19 outbreak in Saudi Arabia: a cross-sectional study. Complement Ther Med. 2023;72:102917.
