Öz
Amaç
Doğurganlık çağındaki kadınlarda yaygın bir endokrin bozukluk olan polikistik over sendromu (PKOS) ile yüksek serum ürik asit seviyeleri arasındaki ilişki ve bunun metabolik bozukluklarla bağlantısı ilgi çekici araştırma alanı olmaya devam etmektedir. Bu çalışmanın amacı, PKOS hastalarında serum ürik asit düzeyi ile yağlanma, vücut kompozisyonu ve hormonsal parametreler arasındaki ilişkiyi incelemek, bağımsız belirleyicileri tanımlamak ve ürik asidin metabolik bozukluklardaki rolünü değerlendirmektir.
Yöntem
Retrospektif çalışmaya, yaşları 18 ila 35 arasında değişen ve Rotterdam kriterlerine göre tanı konulmuş 123 PKOS hastası kadın ile PKOS veya hiperandrojenizmi olmayan, yaş ve vücut kitle indeksi (VKİ) açısından eşleştirilmiş 41 sağlıklı kadın dahil edilmiştir. Dışlama kriterleri, kronik hastalıklara sahip olunması ve hormonsal ve metabolik parametreleri veya ürik asit seviyelerini etkileyen ilaçların alınmasıdır. Elde edilen veriler hastaların adet geçmişlerini, antropometrik ölçümleri, hormonsal, metabolik ve vücut kompozisyonu parametrelerini içermektedir.
Bulgular
PKOS hastalarında serum ürik asit düzeyleri kontrollere göre anlamlı olarak yüksek saptanmıştır (p=0,008). Yaş ve VKİ açısından gruplar benzer özellikte olmasına rağmen, PKOS hastalarında bel-kalça oranı daha büyüktür (p=0,009). PKOS grubunda açlık insülini (p=0,026) ve dinamik insülin indeksleri (p=0,001) anlamlı derecede yüksek olmasına rağmen insülin direnci için homeostaz model değerlendirmesi (HOMA-IR) benzer bulunmuştur (p=0,064). Lipid profilleri, visseral adipozite indeksi ve lipid birikim ürünü (LAP) dahil olmak üzere metabolik veya vücut kompozisyonu parametrelerinde anlamlı bir farklılık gözlenmemiştir. Çoklu regresyon analizi, HOMA-IR (B=0,16, p<0,001), VKİ (B=0,03, p=0,017) ve LAP’nin (B=0,01, p=0,035) ürik asidin bağımsız belirleyicileri olduğunu ve bunların varyansın %48,4’ünü açıkladığını göstermiştir (R²=0,484, düzeltilmiş R²=0,467).
Sonuç
Bu çalışma, PKOS hastalarındaki metabolik bozukluklar ile serum ürik asit yüksekliği arasında, özellikle insülin direnci ve adipozite ile anlamlı bir ilişki olduğunu ortaya koymuştur. Ürik asit PKOS’de erken metabolik risk değerlendirmesinde bir potansiyel biyokimyasal belirteç olabilir.
Anahtar Kelimeler: Anahtar kelimeler: Adipozite indeksleri, insülin direnci, polikistik over sendromu, ürik asit
Kaynakça
Stener-Victorin E, Teede H, Norman RJ, Legro R, Goodarzi MO, Dokras A, et al. Polycystic ovary syndrome. Nat Rev Dis Primers. 2024;10(1):27.
Sautin YY, Johnson RJ. Uric acid: the oxidant-antioxidant paradox. Nucleosides nucleotides nucleic acids. 2008;27(6):608-619.
Richette P, Perez-Ruiz F, Doherty M, Jansen TL, Nuki G, Pascual E, et al. Improving cardiovascular and renal outcomes in gout: what should we target? Nat Rev Rheumatol. 2014;10(11):654-661.
Mazidi M, Katsiki N, Mikhailidis DP, Banach M. The link between insulin resistance parameters and serum uric acid is mediated by adiposity. Atherosclerosis. 2018;270:180-186.
Kodama S, Saito K, Yachi Y, Asumi M, Sugawara A, Totsuka K, et al. Association between serum uric acid and development of type 2 diabetes. Diabetes care. 2009;32(9):1737-1742.
Zheng R, Chen C, Yang T, Chen Q, Lu R, Mao Y. Serum uric acid levels and the risk of obesity: a longitudinal population-based epidemiological study. Clin Lab. 2017;63(10):1581-1587.
Li S, Hou L, Zhu S, Sun W, Cao J, Yi Q, et al. Associations of serum uric acid with hypertension status, stages, phenotypes and progressions among Chinese middle-aged and elderly. Nutr Metab Cardiovasc Dis. 2024;34(4):988-997.
Yuan H, Yu C, Li X, Sun L, Zhu X, Zhao C, et al. Serum uric acid levels and risk of metabolic syndrome: a dose-response meta-analysis of prospective studies. J Clin Endocrinol Metab. 2015;100(11):198-207.
Mu L, Pan J, Yang L, Chen Q, Chen Y, Teng Y, et al. Association between the prevalence of hyperuricemia and reproductive hormones in polycystic ovary syndrome. Reprod Biol Endocrinol. 2018;16(1):104.
Gong Z, Sun Y, Zhang L, Zhu X, Shi Y. The positive association between hyperuricemia and polycystic ovary syndrome and analysis of related factors. Front Endocrinol (Lausanne). 2024;15:1356859.
Durmus U, Duran C, Ecirli S. Visceral adiposity index levels in overweight and/or obese, and non-obese patients with polycystic ovary syndrome and its relationship with metabolic and inflammatory parameters. J Endocrinol Invest. 2017;40(5):487-497.
Desai V, Prasad NR, Manohar SM, Sachan A, Narasimha SR, Bitla AR. Oxidative stress in non-obese women with polycystic ovarian syndrome. J Clin Diagn Res. 2014;8(7):CC01-CC3.
Luque-Ramírez M, Alvarez-Blasco F, Uriol Rivera MG, Escobar-Morreale HF. Serum uric acid concentration as non-classic cardiovascular risk factor in women with polycystic ovary syndrome: effect of treatment with ethinyl-estradiol plus cyproterone acetate versus metformin. Hum Reprod. 2008;23(7):1594-1601.
Hu X, Rong S, Wang Q, Sun T, Bao W, Chen L, et al. Association between plasma uric acid and insulin resistance in type 2 diabetes: a Mendelian randomization analysis. Diabetes Res Clin Pract. 2021;171:108542.
Liu R, Li Z, Zhang Y, Du M, Wang X, Zhang S, et al. Association of serum uric acid with indices of insulin resistance: proposal of a new model with reference to gender differences. Diabetes Metab Syndr Obes. 2024;17:3783-3793.
Toyoki D, Shibata S, Kuribayashi-Okuma E, Xu N, Ishizawa K, Hosoyamada M, et al. Insulin stimulates uric acid reabsorption via regulating urate transporter 1 and ATP-binding cassette subfamily G member 2. Am J Physiol Renal Physiol. 2017;313(3):F826-F834.
Zhu Y, Hu Y, Huang T, Zhang Y, Li Z, Luo C, et al. High uric acid directly inhibits insulin signalling and induces insulin resistance. Biochem Biophys Res Commun. 2014;447(4):707-714.
Bae J, Park KY, Son S, Huh Y, Nam GE. Associations between obesity parameters and hyperuricemia by sex, age, and diabetes mellitus: a nationwide study in Korea. Obes Res Clin Pract. 2023;17(5):405-410.
Gokkaya N, Gecmez G, Ozcelik S, Biyikli M, Aydin K. Increased ferritin with contraceptives containing ethinyl estradiol drospirenone in polycystic ovary syndrome: a paradox of iron storage and iron deficiency. Endocrine. 2024;87:1314-1322.
Zhang Y, Cai M, Dilimulati D, Lin Z, Sun H, Cui R, et al. Correlation between serum uric acid and body fat distribution in patients with polycystic ovary syndrome. Front Endocrinol (Lausanne). 2022;12:782808.
Mario FM, Graff SK, Spritzer PM. adiposity indexes as phenotype-specific markers of preclinical metabolic alterations and cardiovascular risk in polycystic ovary syndrome: a cross-sectional study. Exp Clin Endocrinol Diabetes. 2017;125(5):307-315.
Abruzzese GA, Cerrrone GE, Gamez JM, Graffigna MN, Belli S, Lioy G, et al. Lipid accumulation product (LAP) and visceral adiposity index (VAI) as markers of insulin resistance and metabolic associated disturbances in young argentine women with polycystic ovary syndrome. Horm Metab Res. 2017;49(1):23-29.
Ribeiro VB, Kogure GS, Lopes IP, Silva RC, Pedroso DCC, Ferriani RA, et al. Association of measures of central fat accumulation indices with body fat distribution and metabolic, hormonal, and inflammatory parameters in women with polycystic ovary syndrome. Arch Endocrinol Metab. 2019;63(4):417-426.
Kałużna M, Czlapka-Matyasik M, Bykowska-Derda A, Moczko J, Ruchala M, Ziemnicka K. Indirect predictors of visceral adipose tissue in women with polycystic ovary syndrome: a comparison of methods. Nutrients. 2021;13(8):2494.
Pelluri R, Srikanth K, Paritala H, Ravi V, Mukharjee Kamma SP, Dravid Piduguralla K, et al. The role of high serum uric acid levels in androgenic and non-androgenic polycystic ovarian syndrome patients. Clin Epidemiol Glob Health. 2021;(12):100910.
Marinello E, Leoncini R, Terzuoli L, Vannoni D, Porcelli B, Resconi G. Effect of testosterone on purine nucleotide metabolism in rat liver. Horm Metab Res. 2004;36(9):614-619.
Pizzichini M, Di Stefano A, Resconi G, Pompucci G, Marinello E. Influence of testosterone on purine nucleotide turnover in rat kidney. Horm Metab Res. 1990;22(6):334-338.
