Öz
Amaç
Bu çalışma, uyum bozukluğu tanısı konmuş bireylerde disosiyatif semptomların anksiyete, depresyon ve genel işlevsellik üzerindeki etkisini incelemeyi amaçlamaktadır.
Yöntem
Bu kesitsel çalışma, ruhsal bozuklukların tanı ve istatistik el kitabı kriterlerine göre uyum bozukluğu tanısı almış, gönüllü olarak katılım gösterip yazılı onam veren 58 hasta üzerinde gerçekleştirilmiştir. Sosyo-demografik ve klinik veriler, özel olarak hazırlanmış bir veri formu aracılığıyla toplanmıştır. Çalışmada disosiyatif yaşantılar ölçeği, Beck anksiyete ölçeği (BAI), Beck depresyon ölçeği (BDI) ve işlevsellik değerlendirme kısa testi (FAST) kullanılmıştır.
Bulgular
Disosiyatif yaşantıları olan katılımcılar, BAI, BDI ve FAST skorlarında anlamlı olarak daha yüksek puanlar almışlardır; bu durum artmış anksiyete, depresyon ve işlevsellikte bozulmayı göstermektedir. Disosiyatif yaşantılar, depresyon (r=0,536, p<0,01) ve anksiyete (r=0,740, p<0,01) ile pozitif korelasyon göstermiştir; bu da bu semptomların duygusal sağlık ve günlük işlevsellik üzerinde olumsuz etkisini vurgulamaktadır.
Sonuç
Disosiyatif semptomlar, uyum bozukluğu olan bireylerde anksiyete, depresyon ve işlevsellik bozulmasını önemli ölçüde artırmaktadır. Bu semptomların erken tespiti ve hedefe yönelik tedavisi, bu hastaların hem ruh sağlığını hem de yaşam kalitesini iyileştirmek için önemlidir.
Anahtar Kelimeler: Anahtar kelimeler: Anksiyete, depresyon, disosiyatif semptomlar, işlevsellikte bozulma, uyum bozukluğu
Kaynakça
American Psychiatric Association. Diagnostic and statistical manual of mental disorders (5th ed.). 2013;2(5):591-643.
Sadock BJ. Sadock’s comprehensive textbook of psychiatry (2 volume set). 2017.
Carta, MG, Balestrieri M, Murru A, Hardoy MC. Adjustment disorder: epidemiology, diagnosis and treatment. Clin Pract Epidemiol Ment Health. 2009;5:15.
Fabrega H, Mezzich JE, Mezzich AC. Adjustment disorder as a marginal or transitional illness category in DSM-III. Arch Gen Psychiatry. ;44(6):567-572.
Seligman R, Kirmayer LJ. Dissociative experience and cultural neuroscience: Narrative, metaphor and mechanism. Cult Med Psychiatry. 2008;32(1):31-64.
van der Kolk BA, Roth S, Pelcovitz D, Sunday S, Spinazzola J. Disorders of extreme stress: The empirical foundation of a complex adaptation to trauma. J Trauma Stress. 2005;18(5):389-399.
Gutiérrez Wang L, Cosden M, Bernal G. Dissociation as a mediator of posttraumatic symptoms in a Puerto Rican university sample. J Trauma Dissociation. 2011;12(4):358-374.
Sar V, Akyüz G, Doğan O. Prevalence of dissociative disorders among women in the general population. Psychiatry Res. 2007;149(1-3):169-176.
Gast U, Rodewald F, Nickel V, Emrich HM. Prevalence of dissociative disorders among psychiatric inpatients in a German university clinic. J Nerv Ment Dis. 2001;189(4):249-257.
Hageman I, Pinborg A, Andersen HS. Complaints of stress in young soldiers strongly predispose to psychiatric morbidity and mortality: Danish national cohort study with 10-year follow-up. Acta Psychiatr Scand. 2008;117(2):148-155.
O’Donnell ML, Alkemade N, Creamer M, McFarlane AC, Silove D, Bryant RA, et al. Longitudinal study of adjustment disorder after trauma exposure. American Journal of Psychiatry, 2016;173(12):1231-1238.
Elbir M, Alp TO, Bayad S, Kocabaş T, Topak Z, Çetin Ş, et al. Adaptation and reliability of the structured clinical interview for DSM-5-disorders-clinician version (SCID-5/CV) to the Turkish language. Turk Psikiyatri Derg. 2019;30(1):51-56.
Bernstein EM and Putnam FW. Development, reliability, and validity of a dissociation scale. J Nerv Ment Dis.1986:174(12):727-735.
Sar V, Kundakci T, Kiziltan E, Bakim B, Yargic LI, Tutkun H. Reliability and validity of the Turkish version of the dissociative experiences scale (DES-II). In: Proceedings of the 33rd National Congress of Psychiatry. Antalya, Turkey: Turkish Psychiatric Association; 1997:55-64.
Beck AT, Epstein N, Brown G, Steer RA. An inventory for measuring clinical anxiety: Psychometric properties. J Consult Clin Psychol. 1988;56(6):893-897.
Ulusoy M, Şahin N, Erkmen H. Turkish version of the beck anxiety inventory: Psychometric properties. J Cogn Psychother. 1998;12(2):163-172.
Beck AT, Ward CH, Mendelson M, Mock J, Erbaugh J. An inventory for measuring depression. Arch Gen Psychiatry. 1961;4(6):561-571.
Hisli N. Beck Depresyon Envanteri’nin geçerliliği üzerine bir çalışma. Turk Psikol Derg. 1988;6(22):118-122.
McHorney CA, Tarlov AR. Individual-patient monitoring in clinical practice: Are available health status surveys adequate? Qual Life Res. 1995;4(4):293-307.
Aydemir Ö, Güvenir T, Küey L, Kültür S. Kısa form-36 (KF-36)’nın Türkçe versiyonunun güvenilirliği ve geçerliliği. İlaç ve Tedavi Dergisi. 1997;12(2):102-106.
Kocalevent RD, Mierke A, Danzer G, Klapp BF. Adjustment disorders as a stress-related disorder: a longitudinal study of the associations among stress, resources, and mental health. PLoS One. 2014;9(5).
Sawchuk CN, Craner JR, Berg SL, Smyth K, Mack J, Glader M, et al. Initial outcomes of a real-world multi-site primary care psychotherapy program. Gen Hosp Psychiatry. 2018;54:5-11.
Maercker A, Forstmeier S, Enzler A, Krüsi G, Hörler E, Maier C, et al. Adjustment disorders, posttraumatic stress disorder, and depressive disorders in old age: findings from a community survey. Compr Psychiatry. 2008;49(2):113-120.
Wolfradt U, Meyer T. Interrogative suggestibility, anxiety and dissociation among anxious patients and normal controls. Pers Individ Dif. 1998;25:425-432.
Mendoza L, Navinés R, Crippa JA, Fagundo AB, Gutierrez F, Nardi AE, et al. Depersonalization and personality in panic disorder. Compr Psychiatry. 2011;52:413-419.
Seguí J, Márquez M, García L, Canet J, Salvador-Carulla L, Ortiz M. Depersonalization in panic disorder: a clinical study. Compr Psychiatry. 2000;41(3):172-178.
Carlson EB and Putnam FW. An update on the dissociative experiences scale. Dissociation. 1993;6(1):16-27.
