Öz
Amaç:
Bu araştırmada, femur boyun kırığı olan hastalarda total kalça artroplastisi ve hemiartroplasti tercih sıklığının belirlenmesi; femur boyun kırığı ve kalça osteoartriti tanılarıyla kalça artroplasti ameliyatı yapılan hastalar arasında yaş, cinsiyet, komorbid hastalıklar gibi demografik özellikler, yapılan cerrahi işlem ve özellikleri ile yoğun bakım ihtiyacı ve mortalite açısından bir fark olup olmadığının araştırılması amaçlanmıştır.
Yöntem:
Retrospektif araştırmaya Antalya Atatürk Devlet Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji Kliniği’nde kalça artroplasti ameliyatı yapılan toplam 340 hasta dahil edildi. Hastalar femur boyun kırığı ve kalça osteoartriti nedeniyle kalça artroplasti ameliyatı yapılanlar olmak üzere iki gruba ayrıldı ve çalışma parametreleri açısından karşılaştırıldı.
Bulgular:
Femur boyun kırığı ve kalça osteoartriti tanısıyla opere edilen hastaların yaş ortalaması sırasıyla 77,2±10,7 ve 57±13,3 yıl olarak hesaplandı. Her iki grupta da hastaların istatistiksel olarak anlamlı bir bölümünü kadınlar oluşturuyordu. Femur boyun kırığı tanısı olan hastaların %98,3’üne (p<0,001) tek taraflı ve %97,8’ine parsiyel (p<0,001); kalça osteoartriti tanısı olan hastaların %83,5’ine (p<0,001) tek taraflı ve %100’üne total (p<0,001) kalça protezi uygulandı. Hastanede yatış süresi kalça osteoartriti tanısıyla opere edilenlerde (p=0,005), yoğun bakım ihtiyacı (p<0,001) ve mortalite oranı (p=0,011) ise femur boyun kırığı tanısıyla opere edilenlerde istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha fazla bulundu.
Sonuç:
Kliniğimizde femur boyun kırığı tanısıyla kalça artroplasti yapılan hastaların neredeyse tamamına yakınında parsiyel kalça protezi tercih edildiği saptandı. Hastaların demografik, klinik ve laboratuvar özellikleri ile eşlik eden komorbiditeler ve travmaya sekonder ortaya çıkabilecek hemodinamik bozukluklar nedeni ile femur boyun kırığı olan hastaların mortalite ve survey açısından daha fazla risk altında olduğu görülmektedir. Preoperatif ve postoperatif alınacak önlemlerle, takipte dikkatli olunarak morbidite ve mortalitenin düşürülmesine katkı sağlanmalıdır.
Anahtar Kelimeler: Artroplasti, femur boyun kırıkları, kalça, kalça protezi, osteoartrit
Kaynakça
Gandhi R, Peruccio AV, Mahomed NN. Surgical management of hip osteoarthritis. CMAJ 2014;186(5):347-355.
Hawker G. Osteoarthritis is a serious disease. Clin Exp Rheumatol 2019;37(Suppl 120):S3-S6.
Fernandes L, Hagen KB, Bijlsma JW, Andreassen O, Christensen P, Conaghan PG, et al. EULAR recommendations for the non-pharmacological core management of hip and knee osteoarthritis. Ann Rheum Dis 2013;72(7):1125-1135.
Zhang W, Doherty M, Arden N, Bannwarth B, Bijlsma J, Gunther GP, et al. EULAR evidence based recommendations for the management of hip osteoarthritis: report of a task force of the EULAR Standing Committee for International Clinical Studies Including Therapeutics (ESCISIT). Ann Rheum Dis 2005;64(5):669-681.
Jevsevar DS. Treatment of osteoarthritis of the knee: evidence-based guideline, 2nd edition. J Am Acad Orthop Surg 2013;21(9):571-576.
Kolasinski SL, Neogi T, Hochberg MC, Oatis C, Guyatt G, Block J, et al. 2019 American College of Rheumatology/Arthritis Foundation Guideline for the Management of Osteoarthritis of the Hand, Hip, and Knee. Arthritis Rheumatol 2020;72(2):220-233.
RACGP. Guideline for the management of knee and hip osteoarthritis second edition. Avabilable from: (https://www.racgp.org.au/download/Documents/Guidelines/Musculoskeletal/guidelin e-for-the-management-of-knee-and-hip-oa-2nd-edition.pdf)
Li X, Luo J. Hemiarthroplasty compared to total hip arthroplasty for the treatment of femoral neck fractures: a systematic review and meta-analysis. J Orthop Surg Res 2021;16:172.
HEALTH Investigators, Bhandari M, Einhorn TA, Guyatt G, Schemitsch EH, Zura RD, et al. Total Hip Arthroplasty or Hemiarthroplasty for Hip Fracture. N Engl J Med 2019;381(23):2199-2208.
Gausden EB, Cross 3rd WW, Mabry TM, Pagnano MW, Berry TJ, Abdel MP. Total Hip Arthroplasty for Femoral Neck Fracture: What Are the Contemporary Reasons for Failure? J Arthroplasty 2021;36(7S):S272-S276.
Miller BJ, Callaghan JJ, Cram P, Karam M, Marsh JL, Noiseux NO. Changing trends in the treatment of femoral neck fractures a review of the american board of orthopaedic surgery database. J Bone Joint Surg Am 2014;96(17):e149.
Szczesiul J, Bielecki M. A Review of Total Hip Arthroplasty Comparison in FNF and OA Patients. Adv Orthop 2021;2021:5563500.
Khurana S, Nobel TB, Merkow JS, Walsh M, Egol KA. Total Hip Arthroplasty for Posttraumatic Osteoarthritis of the Hip Fares Worse Than THA for Primary Osteoarthritis. Am J Orthop (Belle Mead NJ) 2015;44(7):321-325.
Liu Y, Chen X, Zhang P, Jiang B. Comparing total hip arthroplasty and hemiarthroplasty for the treatment of displaced femoral neck fracture in the active elderly over 75 years old: a systematic review and meta-analysis of randomized control trials. J Orthop Surg Res 2020;15:215.
Miller BJ, Callaghan JJ, Cram P, Karam M, Marsh JL, Noiseux N. Changing Trends in the Treatment of Femoral Neck Fractures A Review of the American Board of Orthopaedic Surgery Database. J Bone Joint Surg Am 2014;96(17):e149.
Charette RS, Sloan M, Lee GC. Not all hip arthroplasties are created equal increased complications and re-admissions after total hip arthroplasty for femoral neck fractures compared with osteoarthritis. Bone Joint J 2019;101-B(6_Supple_B):84-90.
Sassoon A, D’Apuzzo M, Sems S, Cass J, Mabry T. Total hip arthroplasty for femoral neck fracture: comparing in-hospital mortality, complications, and disposition to an elective patient population. J Arthroplasty 2013;28(9):1659-1662.
Yoo JII, Jang SK, Cha Y, Choy WS, Koo KH. Comparison of Mortality, Length of Hospital Stay and Transfusion between Hemiarthroplasty and Total Hip Arthroplasty in Octo- and Nonagenarian Patients with Femoral Neck Fracture: a Nationwide Study in Korea. J Korean Med Sci 2021;36(45):e300.
Chammout G, Kelly-Pettersson P, Hedbeck CJ, Boden H, Stark A, Mukka S, et al. Primary hemiarthroplasty for the elderly patient with cognitive dysfunction and a displaced femoral neck fracture: a prospective, observational cohort study. Aging Clin Exp Res 2021;33(5):1275-1283.
Le Manach Y, Collins G, Bhandari M, Bessissow A, Boddaert J, Khiami F, et al. Outcomes After Hip Fracture Surgery Compared With Elective Total Hip Replacement. JAMA 2015;314(11):1159-1166.
