Öz
Amaç:
Fentanil, genel anestezi indüksiyonunda yaygın olarak kullanılan ve öksürüğe sebep olabilen opioidlerdendir. Meydana gelen öksürük basınç artışından kaçınmanın gerekli olduğu hastalarda problem oluşturabilmektedir. Bu çalışmanın amacı, fentanilin indüklediği öksürük (FİÖ) insidansını belirlemek ve kullanılan dozlar arasındaki farkı saptamaktır.
Yöntem:
Prospektif randomize plasebo kontrollü bu çalışmaya genel anestezi altında elektif operasyona alınan 18-65 yaş arası, ASA I-II 750 hasta dahil edildi. Hastalar randomize olarak üç gruba ayrıldı. Grup 1’deki hastaların indüksiyonunda 1 μg kg-1, grup 2’deki hastaların indüksiyonunda 2 μg kg-1 fentanil kullanıldı. Kontrol grubu olan grup K’daki hastaların indüksiyonunda fentanil kullanılmayıp plasebo uygulandı. Fentanil enjeksiyonu sonrası tüm hastalar 60 sn gözlendi. Hastaların öksürük şiddeti (hafif: 1-2, orta: 3-4, şiddetli: >5 adet) ve zamanı ile demografik verileri kaydedilerek karşılaştırıldı.
Bulgular:
Demografik veriler gruplar arasında benzerdi. Grup 1’de 15 hastada (%6) ve grup 2’de 80 hastada (%32) öksürük gözlendi. FİÖ insidansı grup 1, 2 ve 3 için sırasıyla %6, %32 ve %0 bulundu. Grup 1’deki öksürüğün tamamı hafif şiddetteyken grup 2’de gözlenen öksürüğün %82’si hafif ve %18’i orta şiddetteydi. Grup 2'deki öksürük insidansı ve şiddeti grup 1’e göre anlamlı olarak yüksek bulundu (p<0,001).
Sonuç:
Fentanil dozunun azaltılması, öksürük şiddeti ve insidansını anlamlı olarak azaltmaktadır. İntrakraniyal ve intraoküler cerrahiler gibi istenmeyen basınç artışlarından kaçınmak için indüksiyon dozunun azaltılmasını öneriyoruz.
Anahtar Kelimeler: Fentanil, genel anestezi, öksürük
Kaynakça
Zhou W, Zhang D, Tian S, Yang Y, Xing Z, Ma R, et al. Optimal dose of pretreated-dexmedetomidine in fentanyl-induced cough suppression: a prospective randomized controlled trial. BMC Anesthesiol 2019;19(1):89.
Akçaboy ZN, Akçaboy EY, Abdulleyev R, Göğüş N. Fentanile Bağlı Öksürük İnsidansı ve İnjeksiyon Hızının Etkisi. Türk Anest Rean Der Dergisi 2012;40(1):33-39.
Cheng XY, Lun XQ, Li HB, Zhang ZJ. Butorphanol suppresses fentanyl-induced cough during general anesthesia induction: A randomized, double-blinded, placebo-controlled clinical trial. Medicine (Baltimore) 2016;95(26):e3911.
Cho HB, Kwak HJ, Park SY, Kim J. Comparison of the incidence and severity of cough after alfentanil and remifentanil injection. Acta Anaesthesiol Scand 2010;54(6):717-720.
Lim KJ, Lee SK, Lee HM. Aspiration pneumonia caused by fentanyl-induced cough -a case report-. Korean J Anesthesiol 2013;65(3):251-253.
Abdulleyev R, Akçaboy EY, Akçaboy ZN, Tiryaki HC, Bavullu EN, Göğüş N. Fentanile Bağlı Olarak Görülen Öksürüğe Deksmedetomidinin Etkisi. Turk J Anaesth Reanim 2013;41(3):80-83.
Hung KC, Chen CW, Lin VC, Weng HC, Hsieh SW. The effect of pre-emptive use of minimal dose fentanyl on fentanyl-induced coughing. Anaesthesia 2010;65(1):4-7.
Tang Q, Qian Y, Zhang Q, Yang J, Wang Z. Effects of different priming doses of propofol on fentanyl-induced cough during anesthesia induction: a preliminary randomized controlled study. Ups J Med Sci 2010;115(2):121-124.
Arslan Z, Çalık ES, Kaplan B, Ahiskalioglu EO. The effect of pheniramine on fentanyl-induced cough: a randomized, double blinded, placebo controlled clinical study. Rev Bras Anestesiol 2016;66(4):383-387.
Yakıcı Ü, Koltka K, Demircan F, Küçükgöncü S, Orhan Sungur M, Karadeniz M, ve ark. İntravenöz Enjeksiyon Hızının Fentanile Bağlı Öksürük Oluşma İnsidansına Etkisi. Anestezi Dergisi 2013;21(1):17-22.
Schäpermeier U, Hopf HB. Fentanyl-induced cough does not depend on injection speed: a randomized study. Acta Anaesthesiol Scand 2008;52(8):1071-1075.
Agarwal A, Gautam S, Nath SS, Gupta D, Singh U. Comparison of the incidence and severity of cough induced by sufentanil and fentanyl: a prospective, randomized, double-blind study. Anaesthesia 2007;62(12):1230-1232.
Pandey CK, Raza M, Ranjan R, Lakra A, Agarwal A, Singh U, et al. Intravenous lidocaine suppresses fentanyl-induced coughing: a double-blind, prospective, randomized placebo-controlled study. Anesth Analg 2004;99(6):1696-1698.
He L, Xu JM, Dai RP. Dexmedetomidine reduces the incidence of fentanyl-induced cough: a double-blind, randomized, and placebo-controlled study. Ups J Med Sci 2012;117(1):18-21.
Uvelin A, Rakic G. Guidelines for prevention of fentanyl-induced cough. Acta Anaesthesiol Scand 2009;53(9):1228-1229.
Lin JA, Yeh CC, Lee MS, Wu CT, Lin SL, Wong CS. Prolonged injection time and light smoking decrease the incidence of fentanyl-induced cough. Anesth Analg 2005;101(3):670-674.
Yeh CC, Wu CT, Huh BK, Lee MS, Lin SL, Sheen M, et al. Premedication with intravenous low-dose ketamine suppresses fentanyl-induced cough. J Clin Anesth 2007;19(1):53-56.
Lin CS, Sun WZ, Chan WH, Lin CJ, Yeh HM, Mok MS. Intravenous lidocaine and ephedrine, but not propofol, suppress fentanyl-induced cough. Can J Anaesth 2004;51(7):654-659.
