Öz
Amaç:
Rabdomiyoliz tanısı konulan ve kreatin kinaz (CK) düzeyi yüksek olan kritik çocuk hastalarda, altta yatan etiyolojiyi saptamak, tedavi yöntemlerini değerlendirmek, akut böbrek yetmezliği (ABY) görülme sıklığını ve böbrek yetmezliği için prediktif laboratuvar değerlerini saptamak ve mortalite ile ilişkili faktörleri belirlemektir.
Sonuç:
Rabdomiyolizin prognozu altta yatan etiyoloji ve komorbid durumlar ile ilişkilidir. Erken agresif sıvı tedavisi hastalığın seyrini olumlu yönde etkilemektedir.
Bulgular:
Hastaların yaş ortancası 71 ay (41-141 ay) idi. En sık üç neden enfeksiyon (n=11, %47), zehirlenme (n=5, %21,7) ve metabolik hastalık (n=4, %17,3) idi. Hastaların yatış ortalama CK değeri 53,570±32.371 IU/L iken, pik CK değeri 88,936 IU/L (60,558-122,962) idi. On bir hastada (%47,8) ABY gelişti. Altı hastaya (%26) sürekli renal replasman tedavisi (SRRT) uygulandı. Böbrek yetmezliği gelişenler ile gelişmeyenler arasında; pediatrik ölüm riski skorları, yatış sırasında bakılan BUN, kreatinin, ürik asit ve kalsiyum değerleri arasındaki farklılık anlamlı iken, CK değerlerindeki farklılık anlamlı değildi. Mekanik ventilatör, inotrop, ekstrakorporeal tedavi ihtiyacı olanlar ile üç ve üzerinde organ yetmezliği gelişen hastalarda böbrek yetmezliği görülme sıklığı anlamlı derecede yüksekti. İnotrop ihtiyacı olan, SRRT tedavisine ihtiyaç duyan, üç ve üzerinde organ yetmezliği olan ve evre 3 böbrek yetmezliği gelişen hastaların mortalitesi anlamlı düzeyde yüksekti. Sağ kalan hastaların hiçbirinde son dönem böbrek yetmezliği görülmedi. Çalışmaya dahil edilen dört hasta (%17,4) öldü. Mortalite ile pCK yüksekliği arasındaki ilişki anlamlı değildi.
Yöntem:
Çalışmaya Ocak 2011-Ocak 2021 arasında çocuk yoğun bakım ünitesinde ilk 48 saatte akut rabdomiyoliz tanısı konulan ve izlemde CK düzeyi 50,000 IU/L ve üzerinde tespit edilen 23 hasta dahil edildi. Hastaların yaşları 1 ay-18 yaş arasındaydı. Kas hastalığı bulunanlar, postoperatif hastalar ve kronik böbrek yetmezliği hastaları dahil edilmedi.
Anahtar Kelimeler: Akut böbrek yetmezliği, çocuk yoğun bakım, kreatinin kinaz, mortalite, prognoz, rabdomiyoliz
Kaynakça
Al-Ismaili Z, Piccioni M, Zappitelli M. Rhabdomyolysis: pathogenesis of renal injury and management. Pediatric Nephrol 2011;26(10):1781-1788.
Elsayed EF, Reilly RF. Rhabdomyolysis: a review, with emphasis on the pediatric population. Pediatric Nephrol 2010;25(1):7-18.
Gelbart B, DeMarco R, David Hussey A, Namachivayam SP, McRae R, Quinlan C, et al. Rhabdomyolysis in a Tertiary PICU: A 10-Year Study. Pediatr Crit Care Med 2018;19(1):e51-e57.
Khan FY. Rhabdomyolysis: a review of the literature. Neth J Med 2009;67(9):272-283.
Levey AS, James MT. Acute Kidney Injury. Ann Intern Med 2017;167(9):ITC66-ITC80.
Khwaja A. KDIGO clinical practice guidelines for acute kidney injury. Nephron Clin Pract 2012;120(4):c179-184.
Gabow PA, Kaehny WD, Kelleher SP. The spectrum of rhabdomyolysis. Medicine (Baltimore) 1982;61(3):141-152.
Lim YS, Cho H, Lee ST, Lee Y. Acute kidney injury in pediatric patients with rhabdomyolysis. Korean J Pediatr 2018;61(3):95-100.
Wu CT, Huang JL, Lin JJ, Hsia SH. Factors associated with nontraumatic rhabdomyolysis and acute renal failure of children in Taiwan population. Pediatr Emerg Care 2009;25(10):657-660.
Kim JH, Goo MJ, Yeom JS, Park ES, Seo JH, Lim JY, et al. Clinical characteristics of acute renal failure of rhabdomyolysis in children. Korean Journal of Pediatrics 2007;50(3):277-283.
Szugye HS. Pediatric Rhabdomyolysis. Pediatr Rev 2020;41(6):265-275.
Watemberg N, Leshner RL, Armstrong BA, Lerman-Sagie T. Acute pediatric rhabdomyolysis. J Child Neurol 2000;15(4):222-227.
Watanabe T. Rhabdomyolysis and acute renal failure in children. Pediatr Nephrol 2001;16(12):1072-1075.
Kasaoka S, Todani M, Kaneko T, Kawamura Y, Oda Y, Tsuruta R, et al. Peak value of blood myoglobin predicts acute renal failure induced by rhabdomyolysis. J Crit Care 2010;25(4):601-604.
Simpson JP, Taylor A, Sudhan N, Menon DK, Lavinio A. Rhabdomyolysis and acute kidney injury: creatine kinase as a prognostic marker and validation of the McMahon Score in a 10-year cohort: A retrospective observational evaluation. Eur J Anaesthesiol 2016;33(12):906-912.
Baeza-Trinidad R, Brea-Hernando A, Morera-Rodriguez S, Brito-Diaz Y, Sanchez-Hernandez S, El Bikri L, et al. Creatinine as predictor value of mortality and acute kidney injury in rhabdomyolysis. Intern Med J 2015;45(11):1173-1178.
Rodríguez E, Soler MJ, Rap O, Barrios C, Orfila MA, Pascual J. Risk factors for acute kidney injury in severe rhabdomyolysis. PLoS One 2013;8(12):e82992.
Woodrow G, Brownjohn AM, Turney JH. The clinical and biochemical features of acute renal failure due to rhabdomyolysis. Ren Fail 1995;17(4):467-474.
