Öz
Amaç:
Koronavirüs hastalığı-2019 (COVID-19) insanlık tarihinde çoktan yerini almış bir hastalıktır. Halen etkili bir tedavi protokolü bulunmamakla birlikte farklı tedavi seçenekleri denenmektedir. Bu çalışmada yoğun bakım ünitesine COVID-19 tanısıyla yatırılan ve favipiravir içeren tedavi protokolü uygulanan hastaların temel özelliklerinin ve laboratuvar bulgularındaki değişikliklerin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Yöntem:
Çalışma 01.06.2020-30.06.2020 tarihleri arasında yoğun bakım ünitesinde yatan 179 hastanın verileriyle gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya dahil edilme kriterleri; polimeraz zincir reaksiyon testi ile doğrulanmış COVID-19 tanısına sahip olmak, yoğun bakım ünitesinde yatırılmak, favipiravir ile kombine tedavi almak ve otomasyon sistemi üzerinden verilerine erişilebilmektir. Literatüre göre hastaların sosyo-demografik özellikleri, bazı temel özellikleri ve bazı laboratuvar bulguları değerlendirilmiştir. İstatistiksel analiz SPSS (Statistical Package for Social Sciences) versiyon 24.0 (IBM Corp.; Armonk,NY,ABD) kullanılarak yapılmıştır.
Bulgular:
Çalışma grubunun yaş ortalaması 60,9±16,4 yıl olup, %65,9’u (n=18) erkektir. Klinik sınıflandırmaya göre yarıdan fazlası (%50,8, n=76) ‘‘yüksek’’ klinik sınıflandırmaya dahil edilmiştir. En sık görülen kronik hastalık ‘‘hipertansiyon’’ (%42,5, n=76) ve en sık görülen semptom ‘‘ateş’’tir (%57,5, n=103). %82,7’sinde (n=148) yaygın bilgisayarlı tomografi bulguları bulunurken, C-reaktif protein (CPR) pozitiflik oranı %65,4’tür (n=117). Başvuru sırasında, birinci ve üçüncü günler arasında üç kan üre nitrojen, aspartat aminotransferaz, alanin aminotransferaz, CRP ölçümleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark tespit edilmiştir.
Sonuç:
Favipiravir uygun bir güvenlik profili göstermektedir. Ancak yan etkileri, teratojenitesi, hiperürisemi ve düzeltilmiş QT aralığı uzaması henüz yeterince araştırılmamıştır. Kısa süreli kullanımda güvenli ve tolere edilebilir olabilir; ancak tedavinin uzun dönem etkilerini değerlendirmek için daha fazla kanıt gerekmektedir.
Anahtar Kelimeler: COVID-19, favipiravir, laboratuvar bulguları, tedavi, yan etkiler
Kaynakça
Tsitoura E, Bibaki E, Bolaki M, Vasarmidi E, Trachalaki A, Symvoulakis EK, et al. Treatment strategies to fight the new coronavirus SARS-CoV: A challenge for a Rubik’s Cube solver. Exp Ther Med 2020;20(1):147-150.
Tu YF, Chien CS, Yarmishyn AA, Lin YY, Luo YH, Lin YT, et al. A review of SARS-CoV-2 and the ongoing clinical trials. Int J Mol Sci 2020;21(7):2657.
Yousefi B, Valizadeh S, Ghaffari H, Vahedi A, Karbalaei M, Eslami M. A global treatments for coronaviruses including COVID-19. J Cell Physiol 2020;235(12):9133-9142.
Guan WJ, Ni ZY, Hu Y, Liang WH, Ou CQ, He JX, et al. Clinical characteristics of coronavirus disease 2019 in China. N Engl J Med 2020;382(18):1708-1720.
Matsushita K, Ding N, Kou M, Hu X, Chen M, Gao Y, et al. The relationship of COVID-19 severity with cardiovascular disease and its traditional risk factors: a systematic review and meta-analysis. Glob Heart 2020;15(1):64.
INSERM: Launch of a European clinical trial against COVID-19 (press release). Available from http:// https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7281719/Accessed March 22, 2020.
World Health Organization: Launch of SOLIDARITY trial (press release). Accessed March 18, 2020.
Remport A, Gerlei Z, Creprekal O, Wagner L, Foldes K, Marton A, et al. Guidance on the special care of liver or kidney transplant recipients diagnosed with Covid-19. Orv Hetil 2020;161(32):1310-1321.
Dong L, Hu S, Gao J. Discovering drugs to treat coronavirus disease 2019 (COVID-19) Drug Discov Ther 2020;14(1):58-60.
Delang L, Abdelnabi R, Neyts J. Favipiravir as a potential countermeasure against neglected and emerging RNA viruses. Antiviral Research 2018;153:85–94.
Shiraki K, Daikoku T. Favipiravir, an anti-influenza drug against life-threatening RNA virus infections. Pharmacol Ther 2020;209:107512.
Duan Y. Advance of promising targets and agents against COVID-19 in China. Drup Discov Today 2020;25(5):810-812.
Takahashi N, Abe R, Hattori N, Taniguchi T, Igari H, Nakada T. Clinical course of a critically ill patient with severe acute respiratory syndrome coronavirus 2 (SARS-CoV-2). J Artif Organs 2020;23(4):397-400.
Chen N, Zhou M, Dong X, Qu J, Gong F, Han Y, et al. Epidemiological and clinical characteristics of 99 cases of 2019 novel coronavirus pneumonia in Wuhan, China: A descriptive study. Lancet 2020;395(10223):507-513.
Chen C, Huang J, Cheng Z, Wu J, Chen S, Zhang Y, et al. Favipiravir versus arbidol for COVID-19: a randomized clinical trial. medRxiv. 2020.03.17.20037432 doi: 10.1101/2020.03.17.20037432
ClinicalTrials.gov. Various combination of protease inhibitors oseltamivir favipiravir hydroxychloroquine for treatment of COVID-19: a randomized control trial (THDMS-COVID-19). Available from: https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT04303299. Accessed March 23, 2020.
ClinicalTrials.gov. Favipiravir combined with tocilizumab in the treatment of corona virus disease. Available from: https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT04310228.Accessed March 23, 2020.
Newswire PR: Sihuan pharmaceutical announces clinical research of favipiravir, co-developed with the Academy of Military Medical Sciences of the People’s Liberation Army, has commenced. Sihuan Pharmaceutical Holdings Group Ltd, 2020. Available from: https://en.prnasia.com/releases/apac/sihuan-pharmaceutical-announces-clinical-research-of-favipiravir-co-developed-with-the-academy-of-military-medical-sciences-of-the-people-s-liberation-army-has-commenced-273880.shtml. Accessed March 26, 2020.
Cai Q, Yang M, Liu D, Chen J, Shu D, Xia J, et al. Experimental treatment with favipiravir for COVID-19: an open-label control study. Engineering (Beijing) 2020;6(10):1192-1198.
Chinello P, Petrosillo N, Pittalis S, Biava G, Ippolito G, Nicastri E; INMI Ebola Team. QTc interval prolongation during favipiravir therapy in an Ebolavirus-infected patient. PLoS Negl Trop Dis 2017;11(12):e0006034. doi: 10.1371/journal.pntd.0006034.
Yenerçağ M, Arslan U, Doğduş M, Günal Ö, Öztürk ÇE, Aksan G, et al. Evaluation of electrocardiographic ventricular repolarization variables in patients with newly diagnosed COVID-19. J Electrocardiol 2020;62:5-9.
News. Last Accesed Date: 22.02.2020. Available from: http://www.szdsyy.com/News/0a6c1e58-e3d0-4cd1-867a-d5524bc59cd6.html. (Chinese).
Antonio R, Silvia M. Immunosuppression drug-related and clinical manifestation of coronavirus disease 2019: A therapeutical hypothesis. Am J Transplant 2020;20(7):1947-1948.
Guillen E, Pineiro GJ, Revuelta I, Rodriguez D, Bodro M, Moreno A, et al. Case report of COVID-19 in a kidney transplant recipient: does immunosuppression alter the clinical presentation? Am J Transplant 2020;20(7):1875-1878.
A Pharmacokinetics study of favipiravir in patients with severe influenza. Available from: https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT03394209. Accessed March 26, 2020.
Sciascia S, Apra F, Baffa A, Baldovino S, Boaro D, Boero R, et al. Pilot prospective open, single-arm multicentre study on off-label use of tocilizumab in severe patients with COVID-19. Clin Exp Rheumatol 2020;38(3):529-532.
Çiyilitepe F, Saraçoğlu A, Bilir Y, Akova Deniz E, Bombacı E, Saraçoğlu KT. The role of IL-6 receptor inhibitor treatment in critical patient monitoring with COVID-19. Signa Vitae 2021;17(3):174-180.
