Öz
Amaç:
Teletıp odyo/video iletişimi, bilgisayar ve telemetri gibi modern bilişim teknolojisini kullanarak uzaktaki hastalara sağlık hizmeti verilmesidir. Global Koronavirüs hastalığı-2019 (COVID-19) pandemisi süresince, genel popülasyona; özellikle obezitesi olan bireyler gibi yüksek enfeksiyon riski olan kişilere ev izolasyonu önerilmiştir. Burda, COVID-19 pandemisi izolasyon döneminde obezite merkezi hastalarının takibi için kullanılan teletıp yöntemi verilerinin değerlendirilmesi ve kriz zamanlarında obezite gibi kronik hastalıklar için alternatif takip metodlarının gerekliliğine dikkat çekilmesi amaçlanmıştır.
Yöntem:
Obezite merkezinde kayıtlı tüm hastalar çalışmaya dahil edildi. Merkez yönetici hekimi tarafından telefon aramaları yapıldı ve hastalara diyet uyumları, egzersiz düzeyleri, nasıl hissettikleri, mevcut kiloları, eşlik eden hastalıkları ya da ilaçlarını temin etmede zorluk yaşayıp yaşamadıkları soruldu. Tavsiyelerde bulunuldu (sağlıklı beslenme, sıvı alımı, ev egzersizleri, stresle baş etme, ev izolasyonu zorunluluğu, dışarda olmak zorunluysa alınması gereken önlemler). Yanıtlar sınıflandırıldı ve her kategori için hasta sayısı belirlendi.
Bulgular:
Toplam 101 hasta arandı, 86 hasta yanıt verdi ve 15 hasta yanıt vermedi. Son kayıtlı kilolarıyla karşılaştırıldığında %40,7 (n=35) hasta kilo almıştı, %50 (n=43) hasta kilo vermişti ve %9,3 (n=8) hasta kilosunu korumuştu. Hastaların % 27,9’u (n=24) tavsiye edilen diyete uyuyordu, %29’u (n=29) diyet konusunda hiçbir tavsiyeye uymuyordu ve %33’ü (n=33) diyet önerilerine kısmen uyuyordu. En sık yapılan yanlış tüm gün ve gece boyunca atıştırmaktı. Hastaların %30,2’si (n=26) düzenli olarak ev egzersizi yapıyordu, %50 (n=43) hiç egzersiz yapmıyordu ve %19,8 (n=17) kısmen ev egzersizleri yapıyordu. En sık yapılan egzersiz evde-yürüme programlarıydı. Kendilerini nasıl hissettikleri sorulduğunda %53,5 (n=46) hasta genel olarak iyi, %24,4 (n=21) hasta genel olarak kötü, %22,1 (n=19) hasta kısmen iyi olduklarını belirtti. En sık şikayet uyku bozuklukları ve anksiyeteydi.
Sonuç:
Teletıp, içinde bulunduğumuz pandemi periyodu gibi olağanüstü zamanlarda, obezite gibi kronik hastalıklar için kolay, güvenli ve etkin bir takip metodudur. Bu yöntemin uygulama alanı, kullanan hastalar ve sağlık profesyonelleri için her anlamda güvenli olmasını sağlayacak medikal ve legal düzenlemeler yapıldıktan sonra genişleyebilecektir.
Anahtar Kelimeler: COVID-19 pandemisi, obezite, teletıp
Kaynakça
Darkins AW, Cary MA. Telemedicine and Telehealth: Principles, Policies, Performances and Pitfalls. New York: Springer Publishing Co, 2000.
COVID-19 (Yeni Koronavirüs Hastalığı) Nedir? Available at: https://covid19.saglik.gov.tr/TR-66300/covid-19-nedir-.html
COVID-19. Republic of Health, General Directorate of Public Health. Available at: https://hsgm.saglik.gov.tr/en/
Zachary Z, Brianna F, Brianna L, Garrett P, Jade W, Alyssa D, et al. Self-quarantine and weight gain related risk factors during the COVID-19 pandemic. Obes Res Clin Pract 2020;14(3):210-216.
Di Renzo L, Gualtieri P, Pivari F, Soldati L, Attinà A, Cinelli G, et al. Eating habits and lifestyle changes during COVID-19 lockdown: an Italian survey. J Transl Med 2020;18(1):229.
Ruiz-Roso MB, de Carvalho Padilha P, Mantilla-Escalante DC, Ulloa N, Brun P, Acevedo-Correa D, et al. Covid-19 Confinement and Changes of Adolescent’s Dietary Trends in Italy, Spain, Chile, Colombia and Brazil. Nutrients 2020;12(6):1807.
Sun P, Lu X, Xu C, Sun W, Pan B. Understanding of COVID-19 based on current evidence. J Med Virol 2020;92(6):548-551.
Carter SJ, Baranauskas MN, Fly AD. Considerations for Obesity, Vitamin D, and Physical Activity Amid the COVID-19 Pandemic. Obesity (Silver Spring) 2020;28(7):1176-1177.
Finer N, Garnett SP, Bruun JM. COVID-19 and obesity. Clin Obes 2020;10(3):e12365.
Lippi G, Henry BM, Bovo C, Sanchis-Gomar F. Health risks and potential remedies during prolonged lockdowns for coronavirus disease 2019 (COVID-19). Diagnosis (Berl) 2020;7(2):85-90.
Ammar A, Brach M, Trabelsi K, Chtourou H, Boukhris O, Masmoudi L, et al. Effects of COVID-19 Home Confinement on Eating Behaviour and Physical Activity: Results of the ECLB-COVID19 International Online Survey. Nutrients 2020;12(6):1583.
Ng LL. Psychological states of COVID-19 quarantine. J Prim Health Care 2020;12(2):115-117.
Tang W, Hu T, Hu B, Jin C, Wang G, Xie C, et al. Prevalence and correlates of PTSD and depressive symptoms one month after the outbreak of the COVID-19 epidemic in a sample of home-quarantined Chinese university students. J Affect Disord 2020;274:1-7.
Xin M, Luo S, She R, Yu Y, Li L, Wang S, et al. Negative cognitive and psychological correlates of mandatory quarantine during the initial COVID-19 outbreak in China. Am Psychol 2020;75(5):607-617.
Viana RB, de Lira CAB. Exergames as Coping Strategies for Anxiety Disorders During the COVID-19 Quarantine Period. Games Health J 2020;9(3):147-149.
Matias T, Dominski FH, Marks DF. Human needs in COVID-19 isolation. J Health Psychol 2020;25(7):871-882.
Brooks SK, Webster RK, Smith LE, Woodland L, Wessely S, Greenberg N, et al. The psychological impact of quarantine and how to reduce it: rapid review of the evidence. Lancet 2020;395(10227):912-920.
Maunder R, Hunter J, Vincent L, Bennett J, Peladeau N, Leszcz M, et al. The immediate psychological and occupational impact of the 2003 SARS outbreak in a teaching hospital. CMAJ 2003;168(10):1245-1251.
Portnoy J, Waller M, Elliott T. Telemedicine in the Era of COVID-19. J Allergy Clin Immunol Pract 2020;8(5):1489-1491.
Fogel AL, Kvedar JC. Reported Cases of Medical Malpractice in Direct-to-Consumer Telemedicine. JAMA 2019;321(13):1309-1310.
Daragó L, Jung Z, Ispán F, Bendes R, Dinya E. [Benefits and disadvantages of telemedicine]. Orv Hetil 2013;154(30):1167-1171.
Stanberry B. Legal and ethical aspects of telemedicine. J Telemed Telecare 2006;12(4):166-175.
Tarraga Marcos ML, Panisello Royo JM, Carbayo-Herencia JA, Rosich Domenech N, Alins Presas J, Castell Panisello E, et al. Application of telemedicine in obesity management. Eur Res Telemed 2017;6(1):3-12.
